امر سایبری پسامدرن و بحران الهیات

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری فلسفه، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jpiut.2022.52288.3269
چکیده

موقعیت پسامدرن یک وضعیت فرهنگی است که انسان معاصر در آن به سر می‌برد. این وضعیت فرهنگی را از نگرگاه‌های متفاوتی می‌توان بررسی کرد. مقالۀ حاضر در زمینۀ نسبتِ این وضعیت با امر سایبری نگاشته شده است. در این مقاله، ابتدا تبیین خواهد شد که فرهنگ و فناوری در روزگار ما نیز همچون تمامی اعصار گذشته، پیوندی متقابل برقرار می‌کنند و به‌شکلی تنگاتنگ، برهم‌کنش دارند. برهم‌کنش فرهنگ پسامدرن و فناوری‌های سایبری به بحرانی در حوزۀ الهیات و حتی گشودگیِ بنیادین به روی امر الهی انجامیده است. مقصود نهایی مقاله پیشِ‌رو آن است که چیستی همین بحران را تبیین کند. اهمیت این تبیین از آنروست که به‌منظور فائق آمدن بر یک بحران، نخست باید شناختی درست و بسنده از آن حاصل آوریم. خواهیم دید که برهم‌کنش پسامدرنیته و امر سایبری به بروز «حادواقعیت» منجر شده است و در نهایت، به آنچه ما هستی مسطح خوانده‌ایم، خواهد انجامید. تلاش خواهیم کرد تا با بهره‌ گرفتن از میراث گران‌سنگ ادب فارسی، و با رجوع به تمثیلی از شاهنامه فردوسی، نشان دهیم که چرا حادواقعیت را می‌توان با آنچه فردوسی «سرای درنگ» می‌خواند مشابه انگاشت. این مشابهت فهم بحرانِ کنونی جهان را برای مخاطب فارسی‌زبان ساده‌تر خواهد کرد.