فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق حفاظت‌شده به‌عنوان ابزاری مهم جهت حفظ تمامیت زیستگاه و تنوع گونه در نظر گرفته شده است و احداث این مناطق به معنای رها کردن آن‌ها به حال خود نیست، بلکه اعمال مدیریتی مستمر و کارآمد برای رسیدن به اهداف تعیین شده می ­باشد. اثرات ناشی از تهدیدها، مناطق حفاظت‌شده را آسیب­ پذیر می ­کند. بنابراین بررسی و ارزیابی تهدیدات در در این مناطق جهت ارائه راهکارهای مدیریتی ضروری می ­باشد. ارزیابی و آسیب ­پذیری جهت تدوین سیاست­ های مدیریت یکپارچه برای تصمیم­ گیران در جهت اولویت­ بندی فعالیت­ ها و بهبود آسیب­ پذیری مهم است. پارک ملی گلستان یکی از ارزشمندترین و بی­ نظیرترین مناطق تحت مدیریت و حفاظت نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان به­­ شمار می ­رود و دارای ارزش ­های بی ­شمار طبیعی، جنگل­ های سرسبز و بکر و گونه ­های متنوع گیاهی و جانوری می­ باشد. این پژوهش یک مطالعه توصیفی-تحلیلی با هدف ارزیابی آسیب­ پذیری پارک ملی گلستان با تلفیق مدل DPSIR و روش نوین ارزیابی آسیب­ پذیری، به‌منظور ارائه راهکارهای مدیریتی است. در این روش ابتدا با استفاده از مدلDPSIR ، نیرو محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ، تهدیدها و ارزش ­های منطقه و ارتباط بین آن‌ها بررسی و ارزیابی شدند. درنهایت، راهبردهایی در قالب پاسخ­های احتمالی به هر یک از مؤلفه ­های مدل  DPSIRارائه گردید. 5 نیروی محرکه اصلی با عنوان توسعة جمعیت، توسعة گردشگری، توسعة راه ­ها، چرای بی­ رویه دام، توسعة سکونتگاه­ ها و عدم مدیریت منسجم برای منطقه شناسایی و به ­تبع آن­ها فشارها، وضعیت و اثرات منطقه مشخص و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که در پارک ملی گلستان بیشترین اثرات تهدیدهای منطقه بر ارزش ­های اکولوژیک از جمله از بین رفتن حیوانات، گیاهان، زیستگاه حیات‌وحش و کاهش تنوع‌زیستی می­ باشند و از لحاظ آسیب‌پذیری، شکار غیرمجاز جانوران و آتش ­سوزی بیشترین آسیب را به منطقه وارد می­ کنند. در پایان راهبردهای مدیریتی برای مواجهه با عوامل تهدیدکننده ارائه گردید.