فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خبر به مثابه کلیدی‌ترین نیاز هر جامعه پویا، مهمترین علت وجودی رسانه‌های جمعی به خصوص تلویزیون است اما در عین حال موضوعی پرمناقشه است. در برنامه‌های خبری امکان سوگیری، تحریف، بازسازی، جعل واقعیت، جانبداری و گزینش وجود دارد و تمامی این موارد در «فرآیند تولید خبر» ایجاد می‌شود. بنابراین برای آن‌که خبر تولیدی در یک خبرگزاری، کمتر مورد مناقشه و بیشتر مورد توافق و پذیرش باشد، لازم است تا عوامل موثر بر فرآیند تولید خبر را شناسایی کنیم. در این مقاله برای شناسایی عوامل موثر بر انتخاب رویدادها و تبدیل آن به خبر در خبرگزاری‌های داخلی با مدیران عامل/سردبیران/شخصیت‌های کلیدی خبرگزاری‌های ایرنا، ایسنا، تسنیم، ایلنا و صداوسیما مصاحبه شد و با روش تحلیل موقعیت کلارک، تحلیل شد. تحلیل موقعیت خبرگزاری‌های داخلی نشان داد عرصه اصلی و تعیین‌کننده در فرآیند تولید خبر، «نظام جمهوری اسلامی/حاکمیت» است. این عرصه در دل خود «دولت» را دارد و دولت نیز متاثر از حاکمیت، عرصه تعیین‌کننده بعدی در فرآیند ساخت خبر است. عرصه سوم، خود «سازمان رسانه‌ای» و جهان‌های اجتماعی فعال در آن است که مشخص می‌کند که خبرنگار کدام رویداد را انتخاب و تبدیل به خبر کند. عرصه چهارم، «اصول حرفه‌ای ژورنالیسم» است که مشخص می‌کند که خبر چیست و کدام رویدادها واجد ارزش برای تبدیل شدن به خبر هستند. اما در گوشه این عرصه‌های متداخل، عرصه‌ی «مخاطب/جامعه» قرار دارد که محل قرارگیری آن در نقشه عرصه‌ها/جهان‌های اجتماعی بیان‌گر جایگاه تقریبا جداافتاده و کم اهمیت آن در فرآیند تولید خبر در خبرگزاری‌های دیداری-شنیداری ایران را دارد.