استخراج عوامل محرک اصلاحات در حکمرانی نظام های آموزش عالی اروپایی؛ رهیافت هایی برای ایران

نویسندگان
doi
چکیده

نظام آموزش عالی به جهت ماهیت پویای آن در معرض تحولات سریع قرار دارد و این تحولات اغلب با منشاء متفاوت نظام‌های آموزش عالی را تحت تاثیر قرار می‌دهند، از این رو آگاهی از این تحولات و شناخت عوامل به وجود آورنده آن‌ می‌تواند در تنظیم‌گری این حوزه بسیار موثر باشد. از این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل محرک اصلاحات در حکمرانی نظام‌های آموزش عالی کشورهای اروپایی است. دلیل انتخاب کشورهای اروپایی، تغییرات گسترده نظام‌های آموزش عالی این کشورها بعد از دهه 1990 است. انتخاب کشورهای این قاره براساس تقسیم سنتی به اروپای شرقی و غربی صورت گرفته است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی بوده و با استفاده از روش تطبیقی بردی در چهار مرحله انجام شده است. به این ترتیب پس از بررسی و تحلیل محتوای اسناد مربوط به کشورها، عوامل محرک در دو دسته کلی «عوامل درونی و بیرونی» شناسایی شد. برای کشورهای اروپای شرقی عواملی نظیر ایجاد، تغییر یا اصلاح قوانین و ابزارهای مالی به عنوان عوامل فرعی درونی؛ و عوامل اقتصادی، قوانین، تحولات سیاسی – اجتماعی در سطح ملی و تحولات و فشارهای فراملی به عنوان عوامل فرعی بیرونی محرک اصلاحات شناسایی شد. همچنین برای کشورهای اروپای غربی ایجا، تغییر یا اصلاح قوانین، تشکیل یا حذف شوراها، اتحادیه‌ها و صنف‌ها، و ابزارهای مالی به عنوان عوامل فرعی درونی؛ و قوانین، تصمیمات و سیاست‌های دولت، تحولات سیاسی – اجتماعی در سطح ملی، و تحولات و فشارهای فراملی به عنوان عوامل فرعی بیرونی محرک در اصلاحات حکمرانی نظام‌های آموزش عالی شناسایی شدند.