حمایت از مالکیت معنوی و نوآوری شرکتها : تحلیل نقش میانجی مخارج تحقیق و توسعه و محدودیتهای مالی شرکت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 استادیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران.
doi
10.22054/qjma.2025.81934.2614چکیده
امروزه دانش، نوآوری و تکنولوژی نقش غیرقابلانکاری در فرایند رشد و توسعه اقتصادی دارند و امنیت حقوق مالکیت معنوی از مهمترین و چالشبرانگیزترین عوامل مؤثر بر نوآوری است. بر همین اساس، در این پژوهش تأثیر حمایت از مالکیت معنوی بر نوآوری با توجه به نقش میانجی مخارج تحقیق و توسعه و محدودیتهای مالی در ۱۱۹ شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۷–1401 با روش تحلیلی- همبستگی موردبررسی قرار گرفت. نتایج آزمون فرضیهها مبتنی بر الگوی رگرسیونی نشان میدهد که حمایت از مالکیت معنوی سبب توسعه نوآوری در شرکتها میشود و مخارج تحقیق و توسعه و محدودیتهای مالی نقش میانجی دراینارتباط دارند. نتیجهگیری میشود که با افزایش حمایت از مالکیت معنوی از نوآوران در برابر تقلید و سرقت ایده و اختراع، شرکتها برای سرمایهگذاری در فعالیتهای نوآورانه بیشتر ترغیب شده و با دریافت حقوق انحصاری، سود و بازده سرمایهگذاری بیشتری کسب مینمایند. همچنین، تأیید اثر میانجیگری مخارج تحقیق و توسعه و محدودیت مالی نشان داد که با افزایش حمایت از مالکیت معنوی و ایجاد بازخورد مثبت برای سرمایهگذاران، محدودیتهای مالی کاهشیافته و این خود باعث اختصاص بودجه بیشتری به فعالیتهای نوآورانه میشود. نتایج این مطالعه میتواند به سیاستگذاران، تدوینکنندگان استانداردها و قانونگذاران کمک نماید تا با شناخت بیشتر از ابعاد و پیامدهای مثبت و منفی حمایت از مالکیت معنوی، نسبت به تقویت کارکردهای ملی آن اقدام نمایند و بر اساس آن، سیاستهای تشویقی لازم برای ترغیب شرکتهای حاضر در بازار سرمایه اتخاذ نموده و بدین ترتیب، فعالیتهای نوآوری در شرکتها را ترویج دهند.
