پهنه‌بندی سواحل سیستان و بلوچستان براساس حساسیت‌سنجی محیط‌زیستی

نویسندگان

1 گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 کارشناس مدیریت سواحل، اداره کل مهندسی سواحل و بنادر، سازمان بنادر و دریانوردی

3 کارشناس مهندسی و مدیریت سواحل، مهندسین مشاور سازه پردازی ایران

4 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 کارشناس سنجش از دور و GIS، مهندسین مشاور سازه پردازی ایران

doi
10.22059/jne.2022.336323.2360
چکیده

در این پژوهش به ­منظور تعیین مناطق حساس محیط­زیستی سواحل استان سیستان ­و­بلوچستان، ابتدا فهرست اولیة معیارهای تعیین مناطق حساس ساحلی در دو گروه اکولوژیک و انسانی در دو ناحیة ساحلی و کرانه­ ای-دریایی شناسایی و سپس پرسشنامه ­ای تهیه و روایی کیفی و کمی آن تعیین شد. فهرست نهایی معیارها به روش دلفی و تعیین وزن آن­ ها با روش تحلیل سلسله‌مراتبی انجام شد. پس از تهیه لایه هر یک از معیارها، روی‌هم­گذاری آن­ ها براساس تجمیع فصل مشترک معیارهای مورد استفاده در هر یک از زمینه ­های اکولوژیک و انسانی انجام و پنج طبقة حساسیت برای آن در نظر گرفته شد. سپس براساس یک ماتریس تصمیم­ گیری و طبقه ­بندی صورت گرفته برای حساسیت اکولوژیک و انسانی، وضعیت نهایی حساسیت محیط­زیست منطقه ساحلی تعیین شد. نتایج پهنه­بندی مناطق حساس اکولوژیک نشان داد طبقة حساسیت خیلی زیاد 24/8 درصد از خشکی و 1/9 درصد از مساحت دریا در منطقه ساحلی را به خود اختصاص می ­دهد. بیشترین سطح طبقة حساسیت انسانی نیز در هر دو منطقة ساحل و دریا در طبقه حساسیت خیلی کم قرار دارد. براساس نتایج حاصل از ماتریس تحلیل وضعیت محیط­زیست، بیشترین سطح حساسیت محیط­زیستی در طبقه حساسیت ضعیف و پس از آن در طبقه حساسیت شدید قرار دارد. با توجه به اینکه در محدودة مطالعه، تاکنون  اقدامات مراقبتی و ملاحظات توسعه به تفکیک سه حساسیت اکولوژیک، انسانی و محیط­زیستی مورد بررسی قرار نگرفته و این مطالعه به‌عنوان اولین مطالعه­ ای است که به این موضوع پرداخته است، اقدامات و ملاحظات مربوط به این مناطق برای استفاده در برنامه مدیریت محیط­زیست منطقه ساحلی پیشنهاد شد.