فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختارها و سازه‌های معماری یکی از مهم‌ترین یافته‌های فرهنگی در ضمن کاوش محوطه‌های باستانی بوده، که معمولاً در اکثر محوطه‌های باستانی به‌دست می‌آید. ضمن کاوش‌های منسجم باستان‌شناختی در محوطۀ قره‌حسنلو نمین، یافته‌های فرهنگی بسیار غنی و مدارک ارزشمندی شناسایی گشت که در تحلیل دقیق این محوطه می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. در کنار سایر یافته‌های سفالی، استخوانی، تدفین‌ها و اشیائ فلزی و طلایی مرتبط با آن، سازۀ عظیم خشتی با معماری جالب‌توجه خود در مرکز تپه که تنها فاز معماری شناسایی شده در این محوطه است، بر اهمیت آن افزوده است. این اثر معماری شاخص به‌صورت چهارگوش و سراسر با سنگ و خشت بنا نهاده شده، به‌طوری‌که اطراف آن‌را پشت‌بندهایی متوالی فراگرفته است؛ همچنین در طی روند کاوش باستان‌شناختی در سطح این سازۀ خشتی، چندین تدفین شناسایی گشت که ساختار گورهای آن به‌صورت ساده و از نوع چاله‌ای می‌باشند. پژوهش پیشِ‌رو به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و براساس مطالعات کتابخانه‌ای و نتایج کاوش باستان‌شناختی، به‌منظور شناسایی کامل سازۀ خشتی، گاهنگاری و کاربری آن به انجام رسیده و در این‌راستا به‌دنبال پاسخ به پرسش‌های پیشِ‌رو است: 1) ویژگی‌های معماری این سازۀ خشتی چگونه و متعلق به کدام دورۀ تاریخی است؟ 2) ماهیت و کاربری این سازه چیست؟ مطالعات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که سازۀ خشتی یا سکوی خشتی با مساحت تقریبی 833مترمربع، غیر از سه رج‌سنگی زیرین آن‌که تنها در اضلاع بیرونی بنا استفاده ‌شده، سراسر با خشت‌ بنا شده است. این سازه قابل‌مقایسه و در ادامۀ سنت سکوسازی عصر آهن II و III بوده و به‌احتمال دارای کاربری آئینی است؛ همچنین می‌توان این یافته را سازه‌ای ناتمام یا ویران‌شده متعلق به یک بنای حاکمیتی و یا نظامی فرض کرد. حضور سفالینه‌های شاخص عصر آهن در میان بافت خشت‌ها، مؤید استقرار نخستین محوطۀ قره‌حسنلو در این دوره و ساخت خشت‌ها و احداث سکو در طی استقرار بعدی محوطه، یعنی دورۀ اشکانی است.