شناسایی عوامل مؤثر بر فعال‌سازی زورخانه‌ها در راستای حفاظت میراث فرهنگی ناملموس کشور
نویسندگان
1
2
3
4
5 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
doi
10.22083/scsj.2026.510086.1264چکیده
تحقیق حاضر باهدف شناسایی عوامل مؤثر بر فعال‌سازی زورخانه‌ها در راستای حفاظت میراث فرهنگی ناملموس کشور انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) و در سال ۱۴۰۴ انجام گرفت. بخش کیفی در سطح کشور و بخش کمی در استان تهران اجرا گردید. جامعه آماری بخش کیفی شامل متخصصان و خبرگان آگاه به موضوع بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند (۱۲ نفر). جامعه آماری بخش کمی شامل نخبگان، مدیران و کارشناسان فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای بود (حدود ۹۰ نفر). ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته بود. داده‌ها با روش کدگذاری (در بخش کیفی) و مدل‌سازی معادلات ساختاری (در بخش کمی) تحلیل شدند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای MAXQDA ،SPSS و PLS انجام گرفت. نتایج نشان داد ۳۷ کد در قالب شش عامل اصلی بر فعال‌سازی زورخانه‌ها مؤثرند: تعاملات اجتماعی، عوامل عاطفی، عوامل فنی، دسترسی، جذاب‌سازی و نظارت و ارزیابی. یافته‌ها نشان داد فعال‌سازی زورخانه‌ها در راستای حفاظت میراث فرهنگی ناملموس کشور مستلزم توجه به شش عامل اصلی شامل تعاملات اجتماعی، عوامل عاطفی، فنی، دسترسی، جذاب‌سازی و نظارت و ارزیابی است. این نتایج بیانگر آن است که احیای زورخانه‌ها نیازمند رویکردی چندبعدی و مشارکت نهادهای فرهنگی، ورزشی و اجتماعی است. بر این اساس، برنامه‌ریزی منسجم، استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و بازآفرینی نقش‌های فرهنگی می‌تواند زمینه‌ساز پایداری این میراث ارزشمند ملی باشد.
