مدیریت زیستگاه و پرندگان در فرودگاه پیام به‌منظور کاهش برخوردها با هواپیماها

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات،‌دانشگاه آزاد اسلامی،‌تهران، ‌ایران

2 سازمان حفاظت محیط زیست ایران، تهران، ایران

3 استاد گروه محیط زیست،‌ دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران،کرج، ایران

4 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی،‌ ‌اراک،‌ایران

5 شهرداری کرج، معاونت خدمات شهری و محیط زیست، اداره پایش و ارزیابی آلاینده‌های زیست محیطی، کرج، ایران

doi
10.22059/jne.2022.331604.2304
چکیده

بیش از 90 درصد از برخوردهای هواپیماها را می­توان به برخورد با پرندگان نسبت داد. فرودگاه پیام در جنوب‌غربی شهر کرج واقع شده است. نزدیکی این فرودگاه به مرکز دفن زباله حلقه دره منجر به جذب پرندگان به سمت این فرودگاه شده است. در این مطالعه ریسک برخورد پرندگان با هواپیما در این فرودگاه مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور جهت شناسایی پرندگان از روش پیمایش زمینی استفاده شد. نمونه­برداری به صورت ماهانه و در طی چهار فصل سال از بهار تا زمستان ۱۳۹۹ صورت گرفت. نتایج به‌دست آمده حضور 9 گونه پرندگان در منطقه فرودگاه را تایید کرد. با جمع­بندی متغیر احتمال برخورد که در رتبه "متوسط" و نیز شدت برخورد محاسباتی در این فرودگاه که در رتبه "کم" قرار می­گیرد، ماتریس ارزیابی ریسک برخورد پرندگان نشان‌دهندۀ قرارگیری فرودگاه پیام در طبقه سبزرنگ و عدم وجود ریسک بالا است. راهکار بلند مدت برای به­حداقل رساندن برخورد پرنده با هواپیما آن است که نباید فرودگاه نزدیک مناطق مهم برای پرندگان و یا در مسیر پرواز آن‌ها باشد. موثرترین روش­ها برای کنترل پرندگان آن‌هایی هستند که ظرفیت برد محیط‌زیست در فرودگاه را کاهش می­دهند. همچنین، روش­های ترساننده باید به­طور انتخابی و تناوبی استفاده شوند تا از عادت‌پذیری پرندگان جلوگیری شود. پرسنل فرودگاه حضور و جابجایی پرندگان در فرودگاه و مجاورت آن را پایش کنند و تمامی برخوردها با هواپیما همراه با شدت برخورد گونه یا گونه­های مربوطه ثبت شود. همچنین دفن اصولی پسماند در مرکز دفن حلقه دره در نزدیکی فرودگاه می‌تواند در کاهش جمعیت پرندگان فرودگاه تاثیر مثبتی داشته باشد.