بررسی میزان تخریب سیمای سرزمین در منطقة حفاظت‌شدة دنا بین سال‌های 1388 تا 1398

نویسندگان

1 استادیار گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 استادیار گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22059/jne.2022.334862.2342
چکیده

این مطالعه ارزیابی به‌منظور بررسی تخریب سیمای سرزمین در منطقه حفاظت­شده دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از سنجه­های سیمای سرزمین در دوره زمانی بین سال­های 1388 تا 1398 و نقش فعالیت­های انسانی با توجه به مشخصه­های طبیعی منطقه می­باشد. برای انجام تحقیق، از تقسیمات سیاسی دهستان­های منطقه به‌عنوان واحدهای مطالعاتی استفاده شد. جهت کمی­سازی سنجه­های سیمای سرزمین از همپوشانی نقشۀ پوشش -کاربری اراضی و شبکۀ راه­های ارتباطی منطقه استفاده شد. با توجه به مدل تخریب سیمای سرزمین، مقادیر درجه آسیب­پذیری بوم­شناختی، تعیین شدت فعالیت­های انسانی و میزان تخریب سیمای سرزمین برای هر یک از دهستان­های نه­گانه منطقه محاسبه شد. نتایج نشان داد که دهستان­ های پاتاوه، پادنا وسطی و سادات محمودی به ترتیب با اعداد 26، 24 و 23 دارای بالاترین عدد تخریب سیمای سرزمین هستند و دهستان سررود شمالی با عدد 3/5 دارای کمترین عدد تخریب سیمای سرزمین می­باشد. همچنین، 43/4 درصد از منطقه دارای درجه تخریب خیلی شدید، 22/8 درصد از منطقه دارای تخریب شدید، 16/6درصد از منطقه دارای تخریب متوسط و 17/2 درصد از منطقه دارای تخریب کم است. مناطقی که دارای درجۀ تخریب شدید و خیلی شدید هستند باید از لحاظ حفاظتی مورد توجه قرار گیرند. جلوگیری از توسعه اراضی کشاورزی در این مناطق به‌ویژه جلوگیری از توسعه کشاورزی در زیر اشکوب جنگل و به‌دنبال آن جلوگیری از تبدیل اراضی زراعی زیر اشکوب جنگل به باغات از مهمترین اقدامات اولیه حفاظتی در این رابطه می­باشد.