بررسی تجمع‌زیستی فلزات سنگین در رسوبات و بافت ماهیچه‌ای گل‌خورک یال‌دار (Boleophthalmus dussumieri) در سواحل خوزستان، خلیج فارس

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد محیط زسیت دریا،گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم فنون دریای خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 استادیار  گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم فنون دریای خرمشهر، خرمشهر، ایران

3 استاد گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

4 استادیار گروه علوم زیستی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

5 استادیارگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

doi
10.22059/jne.2022.331553.2311
چکیده

نیاز روز افزون انسان به منابع غذایی دریایی و ورود آلودگی­های مختلف از جمله فلزات سنگین به منابع دریایی یکی از چالش­های مهم به شمار می‌آید. در این پژوهش، بررسی غلظت فلزات سنگین در بافت ماهیچه‌ای ماهی گل‌خورک یالدار و رسوبات سواحل خوزستان مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین غلظت فلزات کادمیم، روی، آهن تجمع‌یافته در بافت ماهیچه‌ای گل‌خورک در بین ایستگاه­های مختلف اختلاف معنی‌دار وجود دارد (0.05>P)؛ اما بین غلظت فلزات آرسنیک، کادمیم، کروم، روی، نیکل، آهن در رسوبات ایستگاه‌های مختلف و غلظت آن‌ها در بافت ماهیچه­ای گل‌خورک همبستگی معنی‌داری مشاهده نشد (0.05<P)؛ میانگین غلظت فلزات سنگین آرسنیک، نیکل و کادمیم در بافت ماهیچه‌ای بیش از حد استاندارد جهانی WHO (سال 2004) به‌دست آمد. همچنین، میانگین غلظت روی و آهن در بافت ماهیچه‌ای ماهی از استاندارد ذکر شده پایین‌تر بود. مقایسه غلظت­های فلزات با استاندارد سازمان محیط زیست آمریکا (USEPA)  (سال 2004) نشان داد که غلظت فلز نیکل در رسوبات ایستگاه­های مختلف در وضعیت آلودگی شدید (بیشتر از 40) است. با توجه به اینکه سایر مطالعات روی این گونه نشان داده است که می‌توان گل‌خورک یالدار را به‌عنوان شاخص آلودگی در نظر گرفت و نتایج این تحقیق نیز بیانگر تأثیر مناطق آلوده بر میزان انباشتگی فلزات سنگین در بافت ماهیچه‌ای است، بنابراین لازم است به‌منظور جلوگیری از تأثیر آلایندگی‌ها به‌خصوص فلزات سنگین بر فرسایش ژنتیکی و در نهایت حذف این گونه از طبیعت مطالعات کامل‌تر صورت گیرد.