فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به افزایش فشارهای انسانی بر سوحل دریایی، همواره نیاز اساسی به تفهیم و ترسیم چالش‌های پیچیده پایداری و کمک به ساماندهی تحقیقات احساس می‌گردد. بنابراین با تدوین چنین چارچوب جامعی می‌توان به پیش‌بینی تغییرات و پشتیبانی تصمیم‌های مدیریتی و همچنین میزان تاب‌آوری محیط‌زیست منطقه دست یافت. در این زمینه چارچوب مفهومی مدل عوامل پیشران، فشار، وضعیت، اثرات و پاسخ‌ها موسوم به DPSIR یکی از رویکردهایی است که می‌تواند در مناطق ساحلی-دریایی مورد استفاده قرار گیرد. از طرفی قشم نیز به‌عنوان بزرگترین و مهمترین جزیرة و از مناطق استراتژیک حوزة خلیج فارس می‌باشد. در دهه‌های اخیر، ویژگی‌های خاص این منطقه به‌همراه محیط‌زیست متنوع و حساس سبب تبدیل این محدوده به یکی از قطب‌های عمده گردشگری فرهنگی، طبیعی و زمین‌شناسی کشور شده است. بر این اساس، در تحقیق حاضر با رویکردی توأم به بررسی تاب‌آوری محیط‌زیست دریایی در کرانه‌های شمالی سواحل جزیره قشم با استفاده از معیارهای اقتصادی- اجتماعی پرداخته شد. در این راستا به جهت کمّی‌سازی هرچه بهتر نتایج، چارچوب مفهومی مدل DPSIR در تلفیق با مدل معادلات ساختاری (SEM-PLS) که از رویکردهای غیرآزمایشی است، به‌کار گرفته شد. با توجه به نقشه‌شناختی فازی، شاخص اقتصادی در این منطقه به‌ترتیب با وزن‌های 0/62، 0/62 و 0/5 با شاخص نهادی- مدیریتی و زیستی دارای رابطه دو سویه و مثبت می‌باشد، این عامل با وزن 65/0 با شاخص اجتماعی- فرهنگی رابطه دو سویه و منفی دارد. همچنین، شاخص اقتصادی با وزن 0/69 با شاخص فیزیکی و شیمیایی رابطه یک‌سویه و منفی دارد.