مطالعه کیفیت آب رودخانههای بالیقلیچای و قرهسو درهرود با استفاده از شاخصهای زیستی بیمهرگان کفزی و شاخص کیفیت منابع آب ایران (IRWQISC)
نویسندگان
1 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری شیلات، دانشکده منابع طبعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jne.2022.335570.2349چکیده
رودخانه های بالیقلی چای و قره سو درهرود، دو رودخانه اصلی استان اردبیل هستند که در سال های اخیر با توجه به شرایط اقلیمی و برداشت های بی رویه آب، متحمل تغییرات نامطلوبی شده اند. در مطالعه حاضر، ارزیابی وضعیت کیفی آب این رودخانه ها بر مبنای بررسی شاخص های مرتبط با حضور و فراوانی بی مهرگان کفزی و همچنین شاخص کیفیت منابع آب ایران ( IRWQISC) صورت گرفته است. در این راستا، فراوانی بی مهرگان کفزی و شاخص های تنوع شانون-وینر (H')، شاخص یکنواختی سیمپسون (λ) و شاخص FBI و همچنین سطوح شاخص IRWQISC در تعداد 18 ایستگاه در بهار 1397 بررسی گردید. تعداد 12 خانواده از بیمهرگان کفزی شناسایی شد؛ بهطوری که بیشترین و کمترین حضور مربوط به خانواده های Baetidae و Chironomidae و Asellidae بود. سطوح شاخص تنوع شانون-وینر (H') در بیشتر نقاط نمونه برداری بین مقادیر 0/4 و 0/6 بهدست آمد. مقادیر شاخص سیمپسون (λ) در بیشتر ایستگاه ها بین 0/3 و 6/6 متغیر بود. مقادیر بهدست آمده شاخص FBI نمایانگر وضعیت کیفی متوسط تا بسیارخوب در نقاط نمونه برداری بود، در صورتی که مقادیر محاسبه شده شاخص IRWQISC بیانگر وضعیت های کیفی بد و نسبتاً بد برای ایستگاه های مورد بررسی بود. در مجموع، نتایج حاصل بیانگر وضعیت کیفی متوسط برای رودخانه های مورد مطالعه بود که اهمیت تصمیمگیری و برنامه ریزی مناسب جهت بهبود سلامت این اکوسیستم های رودخانه ای را دوچندان می سازد.