بررسی آلودگی شوینده در رودخانة خاکو و دره مرادبیگ همدان با استفاده از اندازه‌گیری آلکیل بنزن سولفانات خطی (LAS) به‌عنوان نشانگر تخلیة فاضلاب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 استادیار گروه آلودگی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.22059/jne.2022.333884.2331
چکیده

این مطالعه، به‌منظور بررسی غلظت و ارزیابی ریسک اکولوژیک و سلامت آلاینده آلکیل بنزن سولفانات خطی (Linear alkylbenzene solphonate)، رایج­ترین سورفاکتانت آنیونی مورد استفاده در فرمولاسیون مواد شوینده، در رودخانه خاکو و دره مرادبیگ استان همدان به اجرا درآمد. پس از نمونه­ برداری از آب 13 ایستگاه در طول رودخانه و سنجش برخی از پارامترهای کیفیت آب در محل نمونه ­برداری، نمونه ­ها به آزمایشگاه منتقل و جذب LAS از طریق دستگاه اسپکتروفتومتر (UV-VIS-NIR) در طول ­موج nm  650 خوانش و با استفاده از منحنی کالیبراسیون غلظت نهایی LAS محاسبه شد. نتایج، غلظت LAS اندازه­ گیری شده را در دامنه 1/66-0/2 میلی­ گرم بر لیتر نشان داد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون بین LAS و پارامترهای کیفیت آب رابطة خطی معنی­داری را نشان نداد. نتایج ارزیابی ریسک اکولوژیک، در 9 ایستگاه ریسک زیاد، در 2 ایستگاه ریسک متوسط و در2 ایستگاه ریسک کم را نشان داد. نتایج ارزیابی ریسک سلامت LAS، عدم وجود ریسک در گروه­های سنی مختلف را نشان داد. نتایج مقایسه غلظت LAS با استاندارد تخلیه سورفاکتانت ­ها به داخل آب­ های سطحی و مصارف کشاورزی و آبیاری در ایران نشان داد میانگین غلظت LAS از نظر تخلیه به داخل آب ­های سطحی کمتر از حد مجاز ولی از نظر استفاده برای مصارف کشاورزی و آبیاری بیشتر از حد مجاز است. با توجه به اهمیت این رودخانه­ها به‌لحاظ تامین آب شرب و کشاورزی و لزوم حفظ سلامت محیط زیست و جامعه، لازم است اقدامات موثری در جهت کنترل ورود فاضلاب تصفیه نشده به رودخانه خاکو و دره مرادبیگ صورت پذیرد.