فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در چند دهه گذشته مصرف بی­رویه منابع طبیعی، رشد شتابان شهرنشینی و گسترش فعالیت­های صنعتی سبب تخریب محیط­زیست و ناپایداری جوامع شهری شده است. پدیده توسعه پایدار برای حفاظت از منابع طبیعی به عنوان میراث جمعی بشریت معرفی می­شود. شاخص ردپای اکولوژیکی مبنایی برای ارتبـاط بـین انسـان و طبیعـت اسـت. وقتـی کـه ردپـای جمعیت منطقه­ای از مقدار توان طبیعی محیطش برای تامین منابع مورد نیاز بیشـتر گـردد، جامعـه بـه سمت ناپایداری پیش می­رود. بنابراین ردپای اکولوژیکی یک ابزار ارزیابی مناسب، جهت حفظ محـیط زیست و توسعه پایدار می­باشـد. در این پژوهش با استفاده از شاخص ردپای اکولوژیکی به پایداری توسعه شهر بیرجند در سال 1397 پرداخته شده است. ردپای اکولوژیکی در بخش مصرف در پنج بخش شامل: مسکن، حمل­و­نقل، خدمات و کالا مورد ارزیابی قرار گرفت و سپس بعد از محاسبه­ی رد­پا، ظرفیت زیستی برای شهر بیرجند محاسبه شد. برای پی­بردن به پایداری یا ناپایداری در شهر بیرجند، ظرفیـت زیسـتی و ردپای اکولوژیک با یکدیگر مقایسه شد. نتایج این تحقیق نشان داد که سرانه­ی ردپای اکولوژیکی شهر بیرجند، برای بخش­های مسکن، حمل­و­نقل، خدمات، کالا و غذا 0/56 هکتار جهانی است که کمتر از سرانه­ی ردپای ملی (2/7 هکتار جهانی) می­باشد. سرانه­ی ظرفیت زیستی برای شهر بیرجند 0/77 هکتار جهانی به­دست آمد که با مقایسه ردپای اکولوژیکی و تفاوت بین این دو نشان­دهنده­ی مازاد اکولوژیکی شهر بیرجند است و شهر در حالت پایداری به سر می­برد.