فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ردپای اکولوژیکی نوعی ابزار حسابداری منابع برای ارزیابی منابع محیط زیستی است. در سال‌های اخیر، تقاضای انسان از طبیعت بیش از تحمل ظرفیت سیاره شده است و بیشتر کشورها با مشکل کسری اکولوژیکی روبه‌رو هستند. در این مقاله تأثیر منابع طبیعی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و سرمایۀ انسانی بر ردپای اکولوژیکی ایران در طی سال‌های 1359 تا 1398 با استفاده از روش خودبازگشت با وقفه‌های توزیعی و علیت گرنجری بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که منابع طبیعی در بلندمدت تأثیر مثبت و معناداری بر ردپای اکولوژیکی دارد. سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و سرمایۀ انسانی نیز در کوتاه‌مدت و بلندمدت تأثیر مثبتی بر ردپای اکولوژیکی دارد. الگوی تصحیح خطا در این پژوهش 0/94- است؛ یعنی اگر از یک دوره به دورۀ دیگر حرکت صورت گیرد، به میزان 0/94 درصد انحراف متغیر وابسته (ردپای اکولوژیکی) از مسیر بلندمدت توسط متغیرهای مستقل تصحیح می‌شود. بنابراین تعدیل به‌سمت بلندمدت با سرعت صورت می‌گیرد. نتایج علیت گرنجری حاکی از رابطۀ علیت دوطرفه بین منابع طبیعی و ردپای اکولوژیکی است. اما بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و ردپای اکولوژیکی و نیز بین سرمایۀ انسانی و ردپای اکولوژیکی رابطۀ علّی وجود ندارد.