تحلیل راهبردی برنامۀ CEPA تالاب امیرکلایه با ترکیب تکنیک‌های SWOT-QSPM با هدف حفاظت و بهره‌برداری پایدار

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده محیط زیست، جهاد دانشگاهی، رشت، ایران.

2 استادیار پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی، رشت، ایران

doi
10.22059/jne.2021.326630.2244
چکیده

هدف این تحقیق، شناسایی عوامل درونی و بیرونی مهم در دستیابی به حفاظت و بهره‌برداری پایدار تالاب امیرکلایه برپایۀ برنامۀ ارتباطات، آموزش، مشارکت و آگاهی‌افزایی (CEPA) است. چشم‌انداز کلی این است که تالاب امیرکلایه زیست‌بومی پایدار است که توسط ذی‌نفعانی آموزش‌دیده در مورد ارزش‌های تالاب و آگاه از خطرهای تهدیدکنندۀ تالاب بهره‌برداری خردمندانه شده و با مشارکت و تعامل ذی‌نفعان حفاظت می‌شود. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و معرفی راهبرد حفاظتی و بهره‌برداری پایدار برای تالاب امیرکلایه با توجه به معیارهای CEPA از روش SWOT استفاده و در نهایت با استفاده از روش QSPM به رتبه‌بندی راهبردها پرداخته شد. به این منظور قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدیدهای حفاظت از تالاب امیرکلایه توسط 45 نفر از ذی‌نفعان تالاب تعیین شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرۀ نهایی ماتریس عوامل داخلی برنامۀ حفاظت و بهره‌برداری پایدار برپایۀ CEPA در تالاب امیرکلایه، 2/92 محاسبه شده است که نشان می‌دهد این تالاب در بُعد عوامل داخلی دارای قوت است. درحالی ‌که میانگین نمرۀ نهایی ماتریس عوامل خارجی 2/19 است که نشان می‌دهد در خصوص استفاده از فرصت‌ها و مقابله با تهدیدها و از بعد عوامل خارجی ضعیف است. براساس رتبه‌بندی QSPM راهبرد (ST1) مشارکت پایدار ذی‌نفعان و جوامع محلی در حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تالاب و راهبرد ایجاد تعامل بین سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی و جوامع محلی از طریق تدوین برنامۀ مدیریت تالاب برای آشنایی با رژیم حقوقی تالاب (ST5) بیشترین رتبه را داشتند.