فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات کاربری از عوامل مؤثر بر تغییر پارامترهای محیط زیستی از جمله دمای سطح زمین است. این افزایش دمای سطح زمین، بسترهای زندگی بشر، سلامت آن و اکوسیستم پیرامون آن را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تحقیق با هدف بررسی روند تغییرات کاربری اراضی محدودۀ شهری کرمان و بررسی اثرگذاری این تغییرات بر دمای سطح زمین، با استفاده از اطلاعات ماهوارۀ لندست OLI و TM در دامنۀ زمانی 1369 تا 1399 انجام گرفت. برای تحقق این هدف، تغییرات کاربری در شش طبقۀ عمدۀ مناطق مسکونی و انسان‌ساخت، پوشش گیاهی، اراضی بایر با پوشش گیاهی کم و اراضی شور بدون پوشش گیاهی بررسی شد. نتایج نشان داد که در دامنۀ زمانی پژوهش، مناطق مسکونی و انسان‌ساخت افزایش 20/14 درصدی و کاربری‌های پوشش گیاهی، اراضی بایر با پوشش گیاهی کم و اراضی شور و بدون پوشش گیاهی نیز به‌ترتیب کاهش 3/76، 8/23 و 2/22 درصدی داشتند. این تغییرات کاربری با ضریب کاپا و دقت کلی بیش از 0/87 و 90 درصد نشان‌دهندۀ دقت کافی در طبقه‌بندی است. براساس بررسی تغییرات شاخص LST و NDVI، در دامنۀ زمانی بین سال 1369 تا 1399 مقدار متوسط شاخص LST از 42/26 درجۀ سانتی‌گراد در سال 1369 به 47/4 درجۀ سانتی‌گراد در سال 1399 رسید. مساحت طبقات بیشتر از 33 درجۀ سانتی‌گراد  LSTدر طول این دامنۀ زمانی روند افزایشی داشت؛ به‌طوری‌که مساحت آن از 33/6 درصد در سال 1369 به حدود 31/46 درصد در سال 1399رسید. مقادیر شاخص NDVI تا سال 1389 کاهشی بود، اما در سال 1399 مقدار این شاخص افزایش یافت. بررسی تغییرات دما در کاربری‌های مختلف نیز نشان داد که در سال 1369 بیشترین دمای سطح زمین مربوط به کاربری اراضی شور و بدون پوشش گیاهی با متوسط دمای 47/30 درجۀ سانتی‌گراد بود، درحالی ‌که در سال‌های 1379، 1389 و 1399 بیشترین مقدار متوسط دما با 51/46، 30/47 و 64/50 درجۀ سانتی‌گراد، به‌ترتیب مربوط به کاربری مناطق شهری و انسان‌ساخت بود. بنابراین نتایج این تحقیق می‌تواند به برنامه‌ریزان شهری و سیاستگذاران برای توسعۀ پایدار و به حداقل رساندن تأثیرات جزیرۀ گرمایی شهری کرمان کمک چشمگیری کند.