تحلیلی آینده پژوهانه در بن مایه‌های سازنده‌ی تصاویر آینده

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
چکیده

تصاویر آینده ارتباط وثیقی با خواسته­ها، ارزش­ها و آرمآن‌های انسانی دارند. مهم‌ترین مسئله در تحلیل تصاویر آینده، اهمیت و جایگاه آن‌ها در بروز تغییرات اجتماعی است؛ زیرا تصاویر آینده در کنار ارزش­ها، مهم‌ترین بلوک­های سازندة تغییرات اجتماعی هستند و بدین سبب مطالعة آن‌ها حائز اهمیت است. در این راستا، پژوهش حاضر به عنوان یک پژوهش بنیادی ـ تجربی که در سنت پژوهش­های کیفی انجام شده است، از روش تحلیل مضمون به منظور بررسی تصاویر آینده در ذهن جوانان استفاده کرده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که تصاویر آینده در بین مشارکت‌کنندگان، از هفت گزارة اصلی ساخته شده است. این گزاره­ها به ترتیب اینگونه نام‌گذاری شده‌اند: ۱- آثار تاریخی به جای مانده از گذشته، ۲- وزن زمان حال، ۳- در راهی که دیگران قدم گذاشته­اند، ۴- حدس­هایی دربارة آینده، ۵- سایة جامعه، ۶- حسرت­ها، عجز­ها و نداشته­ها و ۷- فهم آینده. ماهیت اکثر این بن‌مایه­های سازندۀ تصاویر‌آینده ناظر بر این فرضیات است که تصاویر آیندۀ جوانان ایرانی ارتباط عمیقی با تجربۀ زیست آن‌ها در گذشته و حال داشته و آن‌ها توانایی کمی برای رویاپردازی از یک آیندۀ مطلوب و ایجاد گسست در وضعیت موجود به نفع آن وضعیت مطلوب دارند.