چالشهای آموزش بزرگسالان و راهکارهایی جهت بهبود: پژوهش زمینهای
نویسندگان
1 دانشگاه مازندران
2 دانشگاه اصفهان
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف «شناسایی چالشهای پیشروی آموزش بزرگسالان و راهکارهایی جهت بهبود آن» انجام شده است. محقق جهت دستیابی به هدف پژوهش از روش کیفی نظریۀ زمینهای استفاده کرده است. مشارکتکنندگان تحقیق صاحبنظران و متخصصان موضوعی آموزش بزرگسالان، گروههای مرجع محلی، مدیران وکارشناسان سازمان نهضت سوادآموزی مناطق و شهرستانهای استان فارس، مدیران و کارشناسان ادارۀ کل آموزش و پرورش استان فارس، آموزشدهندگان و سوادآموزان بودند که مصاحبه با استفاده از «رویکرد هدفمند»، با «روش گلوله برفی» و استفاده از «معیار اشباع نظری» با 72 نفر به عنوان نمونه صورت گرفت. روش گردآوری اطلاعات انجام مصاحبه نیمهساختاریافته بود. نتایج حاصل از مصاحبهها براساس فرایند نظریۀ دادهبنیاد، طی مراحل سهگانه کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) به ترتیب 509 کد باز، 99 مفهوم و 14 مقوله استخراج شد. در مرحلۀ نهایی نیز مقولات در ذیل مؤلفههای اساسی نظریۀ دادهبنیاد شامل مقولۀ محوری (چالشهای پیش روی نهضت سوادآموزی)، شرایط علّی (مشکلات محتوایی دروس، مشکلات آموزشی و مشکلات اقتصادی سوادآموزان)، شرایط محیطی (مشکلات ساختاری سازمان نهضت سوادآموزی)، شرایط واسطهای (موانع فرهنگی، مشکلات مربوط به آموزشدهندگان و مشکلات مربوط به سوادآموزان)، راهبردها (اصلاح محتوای درسی برای سوادآموزان، اقدامات قانونی، ارائۀ تسهیلات به آموزشدهندگان، افزایش منابع، امکانات و تسهیلات و اصلاح و تجدیدنظر دورههای آموزشی) و پیامدها (تسریع در روند توسعه) قرار گرفتند. با توجه به یافتههای حاصل از الگوی پارادایمی پژوهش، میتوان گفت سازمان نهضت سوادآموزی باید عوامل زمینهای، محیطی و علّی حاصل از پژوهش حاضر را در نظر داشته باشد و در بازبینی مجدد برنامههای پیش رو عوامل به مورد اشاره در برنامهریزی خود توجه کند. نکته قابل توجه این است که سازمان نهضت سوادآموزی و مراکز سوادآموزی در سطح خرد و کلان، با عوامل زمینهای، محیطی و علّی مورد اشاره پژوهش حاضر روبرو هستند و از طرفی در برنامههای جاری خود به صورت جدی بدان توجهی نشده و حتی راهبردهایی که در پژوهش حاضر بدان اشاره شده است نیز تحت تاثیراین عوامل خواهند بود.