حذف رنگ از پساب نساجی به‌وسیلۀ نانوالیاف دی‌اکسید تیتانیوم، فریت کبالت و دی‌اکسید تیتانیوم/ فریت کبالت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه نساجی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 استادیار گروه نساجی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 استاد گروه نساجی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

doi
10.22059/jne.2021.320048.2179
چکیده

استفادۀ روزافزون از انواع رنگ‌زا و آلودگی پساب حاوی مواد رنگ‌زا از مشکلات مهم محیط زیست است. روش‌های گوناگونی برای تصفیۀ پساب‌های حاوی مواد رنگ‌زا بررسی شده است. در این پژوهش، نانوالیاف دی‌اکسید تیتانیوم، فریت کبالت و دی‌اکسید تیتانیوم/ فریت کبالت با استفاده از روش الکتروریسی تهیه و اثر تغییر ولتاژ و فاصلۀ الکتروریسی بر قطر و ریخت‌شناسی نانوالیاف بررسی شد. نمونه‌های نانوالیاف تهیه‌شده به‌عنوان جاذب برای رنگبری پساب‌های حاوی مواد رنگ مستقیم قرمز 80 استفاده شد. اثر پارامترهای مختلف مانند مقدار جاذب، غلظت رنگ‌زا و pH بر درصد بازده رنگبری بررسی شد. خواص ساختاری و نوری نانوالیاف تهیه‌شده به‌وسیلۀ میکروسکوپ الکترونی روبشی، الگوی پراش پرتو ایکس و آزمون تعیین سطح ویژه مشخصه‌یابی شد و طیف‌سنج فرابنفش- مرئی (UV-Vis) به‌منظور بررسی حذف رنگ از محلول رنگی استفاده شد. تصاویر SEM به‌دست‌آمده نشان داد که در فرایند الکتروریسی در ولتاژ 18 کیلوولت، همۀ نمونه‌های نانوالیاف بدون هیچ نقصی تشکیل شدند و با افزایش فاصلۀ الکتروریسی، قطر نانوالیاف کاهش یافت. نتایج حاصل از XRD نشان می‌دهد که نانوساختارهای تهیه‌شده پس از عملیات حرارتی دارای ساختاری با فاز غالب بلوری است. نتایج BET نشان داد که سرعت تخریب رنگ k در نانوالیاف دی‌اکسید تیتانیوم/ فریت کبالت برابر با ppm/h 45/93 است که از دو نمونۀ دیگر به‌مراتب بهتر است. با توجه ‌به نتایج به‌دست‌آمده بازده حذف رنگ نانوالیاف دی‌اکسید تیتانیوم/ فریت کبالت با افزایش الکترون- حفره نسبت به نانوالیاف دی‌اکسید تیتانیوم و فریت کبالت به‌مراتب بهتر و رنگبری بیشتری در محلول رنگی داشت.