فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چای از رایج‌ترین نوشیدنی‌ها در جهان است. این نوشیدنی در کشور ما نیز مصرف زیادی دارد؛ بنابراین بررسی فلزات سنگین در برگ سبز چای گذشته از تعیین کیفیت محیط‌ زیست منطقه، از نظر توجه به سلامت عمومی نیز بسیار اهمیت دارد. هدف این تحقیق، تعیین غلظت فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، روی، نیکل، کبالت و کروم) در برگ‌های سبز چای و خاک‌های مزارع آنها در شهرستان فومن بود. در این تحقیق از برگ سبز چای و خاک مزارع آنها از پنج ایستگاه نمونه‌برداری شد. هضم نمونه‌ها پس از آماده‌سازی اولیه با استفاده از HCl، HNO3 و H2O2 انجام گرفت. غلظت عناصر سنگین در نمونه‌ها با استفاده از دستگاه ICP-OES آنالیز شد. آزمون‌های آماری مانند آزمون واریانس یکطرفه، آزمون تی، آنالیز مؤلفه‌های اصلی و آنالیز خوشه‌ای با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. براساس نتایج این تحقیق، میانگین غلظت عناصر سرب، کادمیوم، روی، نیکل، کبالت و کروم در نمونه‌های خاک به‌ترتیب 3/94، 1/06، 60/29، 22/79، 9/49و 2/77 میلی‌گرم در کیلوگرم به‌دست آمد. براساس مقدار شاخص بار آلودگی فلزات (1>0) کیفیت خاک منطقه مناسب تعیین شد. در این تحقیق، محدودۀ غلظت عناصر سرب، کادمیوم، روی، نیکل، کبالت و کروم در نمونه‌های برگ سبز چای به‌ترتیب شامل 0/44، 0/08، 22/58، 9/93، 0/23 و 0/36 میلی‌گرم در کیلوگرم به‌دست آمد. مقایسۀ غلظت عناصر بررسی‌شده، با استانداردهای جهانی نشان داد که غلظت سرب در برگ سبز چای فراتر از حد مجاز WHO/FAO و مقادیر عناصر کادمیوم، روی، نیکل، کبالت و کروم کمتر از استانداردهای WHO/FAO بود. براساس نتایج، تنها غلظت کادمیوم در نمونۀ خاک بیشتر از حد مجاز WHO/FAO بود. بخشی از مقادیر کم غلظت عناصر سنگین در خاک منطقه را می‌توان به آب‌شویی و بخش دیگر را به جذب زیستی عناصر در دیگر اندام‌های بوتۀ چای و گیاهان دیگر در مزارع نسبت داد.