تأثیر شاخص‌های زیست‌محیطی بر پایداری کشاورزی استان گلستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 دانشجوی دکترای رشته اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

5 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

6 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22059/jne.2021.317677.2158
چکیده

در این پژوهش با گردآوردی داده‌ها از سازمان جهاد کشاورزی، سازمان آب و فاضلاب‌، ادارۀ هواشناسی و استانداری استان گلستان در سال 1399 به بررسی شاخص‌های زیست‌محیطی استان گلستان پرداخته شد. براساس نتایج، شاخص‌های مصرف سموم شیمیایی، مصرف کودهای شیمیایی و غلظت نیترات در آب‌های زیرزمینی تأثیر منفی، و شاخص‌های سطح زیر کشت، مقدار بارندگی، خاک‌ورزی حفاظتی و تنوع گیاهان زراعی تأثیر مثبت بر شاخص‌های محیط زیستی داشته‌اند. همچنین نتایج استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) نشان داد که بیشترین رتبه را شاخص خاک‌ورزی حفاظتی با وزن 16 و کمترین رتبه را شاخص سطح زیر کشت با وزن 11/9 به‌دست آورده‌اند. شهرستان گنبد براساس شاخص‌های پایداری محیط زیستی با 89 درصد بیشترین اولویت و شهرستان بندر ترکمن با 56 درصد کمترین اولویت را داشتند. نتایج تحلیل حساسیت نیز نشان داد که شاخص‌ها در دامنۀ 1 تا 5 درصد تغییر، ثبات و سازگاری دارند و اولویت‌بندی تغییر نمی‌کند. در نهایت نیز شهرستان‌های استان گلستان به دستۀ پایدار، نسبتاً پایدار و ناپایدار طبقه‌بندی شدند. پیشنهاد می‌شود که براساس نتایج این پژوهش، شاخص‌های زیست‌محیطی در استان گلستان مدنظر قرار گیرد و بهترین تصمیم‌گیری‌ها در زمینۀ پایداری کشاورزی استان گلستان صورت گیرد.