پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر بر اساس سبک‌های مقابله‌ای، خودتنظیمی و باورهای هوشی با نقش میانجی انگیزه تحصیلی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/cipj.2025.66248.1244
چکیده

هدف: یکی از ابعاد مهم در نظام آموزشی، پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان است و می‌توان از آن به‌عنوان شاخص عمده و مهم سنجش کیفیت آموزش عنوان کرد. هدف این پژوهش پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی دانش‌­آموزان دختر پایه ششم ابتدایی بر اساس سبک‌­های ­مقابله‌­ای، خودتنظیمی و باورهای هوشی با نقش میانجی انگیزه تحصیلی بود.روش پژوهش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ روش اجرا توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‌ آماری پژوهش شامل تعداد 1900 نفر از دانش‌­آموزان‌ پایه‌ ششم‌ ابتدایی‌ شهر اهر در سال تحصیلی 1403-1402 بود. حجم نمونه با توجه به تعداد متغیرها و گویه‌های مدل به تعداد 470 نفر از طریق روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های یادگیری خودتنظیمی‌ و پرسشنامه پیشرفت تحصیلی فام و تیلور، پرسشنامه سبک‌­های مقابله‌­ای یانگ، پرسشنامه باورهای هوشی بابایی و پرسشنامه انگیزه تحصیلی هارتر استفاده‌شده و روایی‌ و پایایی‌ آن­ها تأیید شده است‌. برای تحلیل‌ داده‌ها در سطح‌ آمار توصیفی‌ از میانگین‌ و انحراف‌ معیار و در بخش استنباطی، روابط بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون سنجیده شده و تحلیل داده‌­ها از طریق روش تحلیل مسیر به‌وسیله‌ی نرم‌­افزارهای SPSS و AMOS انجام گرفت و همچنین روابط میانجی‌گری با استفاده از آزمون پوت استراپینگ بررسی شد.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش‌ نشان‌ داد که‌ بین انگیزه تحصیلی‌ و پیشرفت‌ تحصیلی‌ دانش‌آموزان‌ رابطه مثبت معناداری وجود دارد (0/05>p) و سبک­‌های مقابله‌­ای، یادگیری خودتنظیمی و باورهای هوشی به‌­طور مستقیم باانگیزه تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش­‌آموزان دختر پایه ششم شهر اهر رابطه معنی‌دار داشته است (0/05>p) و همچنین‌ به­‌طور غیرمستقیم از طریق نقش واسطه‌ای انگیزه تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌­آموزان دختر پایه ششم شهر اهر تأثیر معناداری داشته ­اند (0/05>p).نتیجه‌گیری: با توجه به تأیید تأثیرات غیرمستقیم سبک‌های مقابله­‌ای، باورهای هوشی و خودتنظیمی از طریق متغیر میانجی انگیزه تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌­آموزان دختر، توصیه می­‌شود برای معلمان در مدارس نیز دوره‌­ها و کلاس­‌هایی باهدف شناخت عوامل متعدد در رشد و تقویت میزان انگیزه تحصیلی و به­‌تبع تأثیر آن­ها بر پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر، توجه ویژه‌­ای داشته باشند.