بررسی اثر پارامترهای فیزیکی آب دریا بر سلامت مرجان‌های توده‌ای خلیج چابهار مبتنی بر پارامترهای اقلیمی

نویسندگان

1 دانشیار اقلیم شناسی، گروه اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 استادیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانشجوی دکتری تغییرات اقلیم، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 دانشیار، گروه اقلیم شناسی ، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jne.2021.319295.2169
چکیده

امروزه مرجان‌های دریایی تحت تأثیر تغییر اقلیم و افزایش دمای آب، در معرض پدیدۀ سفیدشدگی‌اند. از طرفی پارامترهای فیزیکی آب دریا از نوسان‌های آب‌و‌هوایی متأثرند. در این پژوهش اثر پارامترهای فیزیکی آب همچون دمای آب، شوری، اسیدیته، هدایت الکتریکی و پارامترهای اقلیمی مانند دمای هوا و سرعت بیشینۀ باد بر سلامت مرجان‌های توده‌ای خلیج چابهار بررسی شد. بدین منظور از داده‌های ثبت‌شده در ایستگاه میدانی آب‌نگاری خلیج چابهار، پایگاه دادۀ مرکز ECMWF و ایستگاه هواشناسی چابهار استفاده شد. داده‌های ده‌سالۀ درجۀ رنگی جلبک‌های همزیست با مرجان‌های توده‌ای نیز به‌عنوان شاخص سلامت مرجان‌ها، به‌صورت ماهانه در طی عملیات غواصی با روش Coral Watch استخراج شد. ارتباط بین متغیرها به‌کمک آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندجانبه و تحلیل روند من کندال با استفاده از قابلیت نرم‌افزارهای SPSS وMinitab  بررسی شد. برپایۀ نتایج، شوری و هدایت الکتریکی آب روند کاهشی معنی‌دار، اسیدیتۀ آب روند افزایشی معنی‌دار و دمای آب و سرعت بیشینۀ باد به‌ترتیب روند افزایشی و کاهشی غیرمعنی‌دار نشان دادند؛ اما دمای هوای منطقه، روند افزایشی معنی‌داری را نشان داد. وضعیت سلامت مرجان‌های توده‌ای روند کاهشی معنی‌دار داشت و در پایان سال 2019 (با درجۀ رنگی 3/54 از 6) در طبقه‌بندی «متوسط» قرار گرفت. سلامت مرجان‌های توده‌ای با شوری و EC دارای بیشترین ضریب همبستگی مثبت و با سرعت بیشینۀ باد دارای همبستگی منفی در سطح 0/01 بود. همبستگی معنی‌داری بین سلامت مرجان‌های توده‌ای و دمای آب وجود نداشت.