فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از میان گونه‌های پرندگان آبزی، اردک سرسبز Anas platyrhynchos مدل زیستی مناسبی برای تحقیقات سم‌شناسی اکولوژیکی فلزات سنگین به شمار می‌رود. از بین اندام‌ها، استفاده از پرها به‌عنوان اندیکاتور زیستی و نوعی روش غیرکشنده و غیرمخرب در ارزیابی آلودگی فلزات سنگین بسیار متداول است. با توجه به تناقض‌ نتایج تحقیقات مختلف در رابطۀ بین غلظت فلزات سنگین با سن، جنس و وضعیت‌های مختلف بدنی پرندگان، این تحقیق انتخاب شده است. نمونه‌برداری از 30 اردک سرسبز در پاییز و زمستان 1398 در دامگاه فریدون‌کنار با روش زنده‌گیری دوما انجام گرفت. نمونه‌ها براساس رنگ منقار و شاهپرهای بال و پر به نر و ماده و بالغ و نابالغ تفکیک شدند و پارامترهای طول تارس، طول بال، طول دم، طول سر، طول بدن و وزن بدن به‌عنوان شاخص‌های وضعیت بدن اندازه‌گیری شدند. سپس با نیم گرم از پر قسمت‌های سینه‌ای، هضم نمونه‌ها با اسید نیتریک و هیدروژن پراکسید انجام گرفت و فلزات سنگین به‌وسیلۀ دستگاه جذب اتمی مدل MP-AES 4100 قرائت شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی‌دار آماری در غلظت فلزات سنگین بین جنس‌های نر و ماده مشاهده نشد (کادمیوم: 0/558= P و سرب: 0/215=P). این اختلاف غلظت فلزات بین بالغان و نابالغان نیز از نظر آماری معنی‌دار نبود (کادمیوم: 0/673= P و سرب: 0/214=P). پارامترهای وضعیت بدن (طول دم، طول بدن و وزن بدن) نیز اثر معنی‌داری بر غلظت کادمیوم (به‌ترتیب 0/385=P= 0/299، P= 0/547 ،P) و سرب (‌به‌ترتیب 0/554=P= 0/185 ،P‌=0/377 ،P) در بافت پر نداشته‌اند. تحقیق حاضر نشان داد که غلظت سرب و کادمیوم در بافت پر اردک سرسبز وابسته به جنس، گروه‌های سنی و شاخص‌های وضعیت بدن نیست. تحقیقات طولانی‌مدت، بهتر می‌تواند این اثرها و سازوکار‌های آنها را در بافت پرِ گونه‌های پرندگان مشخص کند.