ارزیابی وضعیت آلودگی فلزات با استفاده از شاخص آلودگی نمرو

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران

2 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران

3 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران

4 دانشجوی دکتری گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

5 دانشیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

doi
10.22059/jne.2021.326858.2246
چکیده

تحقیق حاضر با هدف ارزیابی و پهنه‌بندی وضعیت آلودگی فلزات با استفاده از شاخص آلودگی نمرو (NIPI) در باغ‌های انگور شهرستان ملایر صورت گرفت. براساس روش سیستماتیک تصادفی، 286 نمونه خاک یک کیلوگرمی (همراه با ثبت محل دقیق هر یک از نمونه‌ها با دستگاه GPS) از عمق 20-0 سانتی‌متری و سطح 20×20 سانتی‌متری برداشت و در کیسه‌های پلی‌اتیلنی ذخیره شد و برای بررسی‌های بعدی به آزمایشگاه انتقال یافت. غلظت فلزات منگنز، روی، مس، نیکل، کروم، آرسنیک و جیوه با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری شد. میانگین غلظت فلزات منگنز، روی، مس، نیکل، کروم، آرسنیک و جیوه به‌ترتیب 597، 109­، 87/86، 84/32، 67/12، 47/1و 0/344 میلی‌گرم در کیلوگرم بود. این مقادیر کمتر از مقادیر شاخص NIPI برای این فلزات بود. این یافته وضعیت نسبی غیرآلودۀ منطقۀ پژوهش را نشان می‌دهد. ارزیابی نقشۀ منطقه‌بندی آلودگی مبتنی بر NIPI و مقادیر کم غلظت فلزات در خاک منطقه و نقشۀ کم‌و‌بیش همگن از توزیع غلظت فلزات ‌موجود در آنها نشان می‌دهد که غلظت فلزات در منطقه توسط فرایندهای زمین‌شناسی کنترل می‌شود. توزیع ناهمگن غلظت فلزات در قسمت‌های کوچک منطقه، تأثیرات انسانی را نشان می‌دهد.