گردشگری تاریخی در جنوب خراسان با رویکرد باستانشناختی (مطالعه موردی بافت شهر کهن تون/ فردوس)
نویسندگان
1 اﺳﺘﺎدﯾﺎر، گروهﺑﺎﺳﺘﺎنﺷﻨﺎسی، داﻧﺸکده ﺣﻔﺎﻇﺖ و ﻣﺮﻣﺖ، داﻧﺸگاه هنر اﺻفهان، اﺻﻔﻬﺎن، اﯾﺮان
2 داﻧﺸﺠﻮی کارشناسی ارﺷﺪ داﻧﺸگاه هنر اﺻﻔهان، اﺻﻔهان، اﯾﺮان
3 پژوهشگر آزاد، اداره کل آﻣﻮزش و پرورش ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻓﺮدوس، اﯾﺮان
doi
10.22034/hgj.2025.516273.1039چکیده
کشورهای درحالتوسعه صنعت گردشگری را بهعنوان فرصتی برای رشد و تنوع بخشیدن به اقتصاد خود میدانند. کشور ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی و تاریخی انحصاری، میتواند بستر مناسبی برای رشد و توسعه صنعت گردشگری فراهم آورد. شهر کهن تون یا همان فردوس قدیم، واقع در استان خراسان جنوبی، ازجمله مناطقی است که به دلیل جایگاه و نقشی که در تاریخ داشته، بخشی از فرهنگ گذشته ایران را در خود جایداده است. این مهم را میتوان از بافت کهن و ابنیههای فراوان این شهر که از قرون گذشته برجایمانده، احساس کرد. ازآنجاکه بیشتر این سازهها اغلب متعلق به قرون متأخر اسلامی (دورههای صفوی و قاجار) است، بقایای فراوانی از آنها همچنان وجود دارد. متأسفانه این شهرستان بهدلیل موقعیت جغرافیایی خاص، از منظر گردشگران و باستانشناسان پنهان مانده است. هدف از این پژوهش معرفی شهر قدیم تون در دورههای صفوی و قاجار با هدف ایجاد فرصتهای گردشگری در منطقۀ شرق است. اهمیت این پژوهش وقتی تبیین میشود که بدانیم تاکنون در مورد بافت کهن و معماری اسلامی این منطقه مطالعات چندانی صورت نگرفته است. روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش گردآوری دادهها بهصورت میدانی و کتابخانهای بوده است. مطالعات صورت گرفته بیانگر این نکته است که مطالعات باستانشناسی میتواند بافت کهن تون را بهعنوان یکی از مراکز مهم گردشگری تاریخی در شرق ایران معرفی نماید. در پایان پیشنهادهایی جهت حفاظت و استفادۀ بهینه از بافت کهن شهر تون ارائه شده است.