فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه ترکیباتی تحت عنوان آلاینده‌های نوظهور در محیط در حال افزایش‌اند. ترکیبات دارویی یکی از مهم‌ترین مواد این گروه به شمار می‌رود. با توجه به پیچیدگی ساختار شیمیایی ترکیبات دارویی و متابولیت‌های آن‌ها و ماندگاری زیاد، حذف آن‌ها دارای اهمیت است. ازطرفی حذف این ترکیبات با روش‌های معمول تصفیه به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. در این تحقیق، کارایی کامپوزیت حاصل از هیبرید نوعی زئولیت سنتزشده و نانوذرات اکسید‌روی (ZnO-Z) برای تجزیه فوتوکاتالیستی استامینوفن‌کدئین از محلول-های آبی مورد بررسی قرار گرفته است. به‌منظور حذف استامینوفن‌کدئین، کامپوزیت مذکور تحت تابش UV و نور خورشید استفاده و غلظت نهایی دارو با استفاده از دستگاه HPLC با دتکتور UV در طول موج 214 نانومتر اندازه‌گیری شد. پارامترهای اجرایی بهینه برای تجزیه از نظر pH، غلظت اولیه دارو، غلظت کاتالیست و مدت زمان بر اساس طرح سطح پاسخ تعیین و در نهایت قابلیت بازیابی و استفاده مجدد کامپوزیت سنتزشده ارزیابی گردید. بیشترین حذف استامینوفن در غلظت اولیه mg/L 14 با استفاده از g/L 7/1 کاتالیست پس از min167 تابش UV (W/m248) مشاهده شد. درحالی‌که در تابش خورشیدی (W/m21200) بیشترین حذف در غلظت اولیه mg/L 5/5 با g/L 2/1کاتالیست پس ازmin 143 به‌دست آمد. غلظت اولیه بهینه برای حذف کدئین نیز mg/L 5/7 در pH خنثی بوده است. بیشترین درصد حذف این ماده با تابش UV و خورشیدی به‌ترتیب پس ازmin 192 وmin 170 و با استفاده از g/L 5/1 و g/L 1 کامپوزیت حاصل گردید. فرایند تجزیه فوتوکاتالیستی با استفاده از کامپوزیت سنتزشده در شرایط بهینه، قابلیت حذف کامل ترکیبات دارویی مذکور را (بیش از 99%) تحت تابش UV و خورشیدی داشته است. کامپوزیت زئولیت سنتزی- نانوذرات اکسید‌روی یک کاتالیست مناسب برای تجزیه فوتوکاتالیستی استامینوفن‌کدئین محسوب می‌شود که قابلیت ته‌نشین شدن و استفاده مجدد را داراست. این کامپوزیت در برابر نور طبیعی خورشید نیز دارای کارایی مطلوب می‌باشد.