همگانهای شبکهای و قالببندی شبکهای موضوعات در انتخابات: تحلیل قالبهای موضوعی شکلگرفته در جریان انتخابات ریاستجمهوری 1396 در توئیتر
نویسندگان
1 دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران (نویسندۀ مسئول).
2 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
3 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.
doi
10.22083/jccs.2020.234666.3105چکیده
توئیتر در سالهای اخیر به رسانۀ محبوب در بین کاربران خصوصاً در جریان رویدادهای سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. با توجه به تأثیرگذاری کنشگری در توئیتر بر رویدادهای سیاسی در ایران، این پژوهش به دنبال شناسایی و تحلیل این مسئله است که همگانهای شبکهای در توئیتر فارسی چگونه انتخابات ریاستجمهوری سال 1396 را بهعنوان رویدادی سیاسی قالببندی کردهاند تا از این رهگذر چگونگی برساخت واقعیت در بین آنها مشخص شود. برای انجام پژوهش، از مفهوم همگان شبکهای و قالببندی شبکهای استفاده شده است. دادههای پژوهش (2,596,284 توئیت) در دوران انتخابات با روش گلوله برفی و با استفاده از 94 کلیدواژه و هشتگ از API توئیتر گردآوری شدند و با انتخاب 10,416 توئیت از 50 کاربر مؤثر در هر همگان شبکهای، قالبهای شبکهای شکلگرفته در توئیتر فارسی شناسایی شدند. رویکرد تحلیلی پژوهش ترکیبی از روش تحلیل محتوای مردمنگارانه و تحلیل گفتمان انتقادی رسانههای اجتماعی بود. نتایج پژوهش نشان داد که تبلیغات انتخاباتی، ویژگیهای اخلاقمداری نامزدهای انتخاباتی و حامیانشان، فساد، و مسائل مرتبط با کارآمدی یا شایستگی نامزدها قالبهای مسلط در کل شبکه بودهاند. همچنین، سه همگان اصلی در توئیتر فارسی شکل گرفته بود (همگانهای اصلاحطلبان، اصولگرایان و مهاجران). یافتههای پژوهش نشان داد که کاربران عادی در هر سه همگان نقش مؤثری در تولید این قالبها داشتهاند.