تأثیر تمرین ترکیبی (هوازی و مقاومتی) بر بیان شاخص‌‌های Bax و VEGF در قلب رت‌‌های نر متعاقب مصرف مزمن مت‌‌آمفتامین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی بافت و علوم سلولی کاربردی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.

3 استاد گروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

4 دانشیار گروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

doi
10.22077/jpsbs.2023.6516.1805
چکیده

زمینه و هدف: سوء مصرف مت‌‌آمفتامین سبب انفارکتوس میوکارد، سکته‌‌ مغزی و حتی مرگ مصرف‌‌کنندگان می‌‌شود. هدف از این پژوهش بررسی اثر تمرین ترکیبی بر بیان شاخص‌‌های Bax (پروتئین چهار شبه لنفوم دو لنفوسیت‌های بی) و VEGF (عامل رشد اندوتلیال عروقی) در قلب رت‌‌های نر متعاقب مصرف مزمن مت‌‌آمفتامین بود. روش تحقیق : در این مطالعه تجربی،30 رت با وزن 210-200 گرم به‌طور تصادفی به سه گروه مساوی شامل کنترل، شم (معتاد) و معتاد+تمرین ترکیبی تقسیم شدند. جهت ایجاد وابستگی، مت‌‌آمفتامین به گروه‌‌های شم و ترکیبی، به شکل درون صفاقی تزریق شد. تمرین ترکیبی شامل سه روز دویدن روی نوارگردان (با شدت 50 تا 60 درصد حداکثر سرعت) و سه روز تمرین مقاومتی روی نردبان (با شدت50 تا 60 درصد یک تکرار بیشینه‌‌) بود که به مدت شش هفته اجرا شد. پس از 24 ساعت از آخرین جلسه‌‌ی تمرین، حیوانات قربانی شدند و در بافت قلب، بیان Bax با روش ایمونوهیستوشیمی و بیان VEGF با روش Real-Time PCR سنجش شد. داده‌‌های تحقیق با آزمون تحلیل واریانس یک‌‌راهه و تعقیبی بونفرونی و نرم افزار SPSS نسخه‌‌ی 26 در سطح معنی‌داری 01/0>p تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌‌ها: در گروه شم، بیان Bax افزایش معنی‌دار و بیان VEGF کاهش معنی‌‌داری (001/0>p) نسبت به گروه کنترل داشت. در گروه تمرین ترکیبی بیان Bax نسبت به گروه شم کاهش معنی‌‌دار، و بیان VEGF نسبت به دو گروه شم (0001/0>p)  و کنترل (001/0>p)  افزایش معنی‌‌داری نشان داد. نتیجه‌‌گیری: مصرف مزمن مت‌آمفتامین با افزایش بیان Bax و کاهش بیان VEGF سبب تشدید آپوپتوزیس در بافت قلب شد، در حالی‌که تمرین ترکیبی با تنظیم کاهشی Bax و تنظیم افزایشی VEGF، اثرات آپوپتوتیک ناشی از مت‌آمفتامین را به‌طور معنی‌داری مهار کرد.