ترکیب و تنوع زیستی گیاهان زیرآشکوب در توده‌های جنگلی طبیعی و دست‌کاشت کلارآباد چالوس

نویسندگان

1 استاد گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه مهندسی چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 دانشجوی مقطع دکتری محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 گروه مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

5 استادیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22059/jne.2021.306152.2031
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی و مطالعه ترکیب و تنوع زیستی پوشش‌های علفی و زادآوری بستر در توده‌های جنگلی طبیعی (با غالبیت ممرز– انجیلی)، دست‌کاشت (خالص و آمیخته توسکا و افرا) و عرصه جنگلی تخریب ‌یافته (فاقد پوشش درختی) منطقه کلارآباد چالوس مورد توجه قرار گرفت. در مجموع 16 قطعه‌نمونه بزرگ (20 × 20 متر‌مربعی) به منظور ثبت ویژگی‌های رویشی درختان و 144 قطعه‌نمونه کوچک (1 × 1 متر‌مربعی) به منظور ثبت تعداد گونه‌های چوبی زادآوری شده، نوع و درصد پوشش گونه‌های علفی در هر رویشگاه پیاده شد. به منظور مقایسه تنوع زیستی، از شاخص‌های مختلفی استفاده گردید. در میان گیاهان علفی زیر آشکوب، همی‌کریپتوفیت‌ها و کریپتوفیت‌ها فراوانترین شکل زیستی بوده‌اند. همچنین، مطابق با نتایج، بیشترین درصد حضور گونه‌های زادآوری در ارتباط با نوع گونه درختی غالب در عرصه هر توده جنگلی بوده و در میان گونه‌های زادآوری، فانروفیت‌ها فراوان‌ترین شکل زیستی بوده‌اند. بررسی شاخص‌های تنوع زیستی در هر دو لایه علفی و زادآوری حاکی از اثرات منفی تخریب جنگل و همچنین نقش مثبت جنگل طبیعی در عرصه مورد مطالعه است. به عنوان نتیجه کلی، پژوهش حاضر بیانگر نقش حفاظتی توده‌های جنگلی آمیخته پهن‌برگ معتدله برای غنا و تنوع گونه‌های گیاهی آشکوب علفی و زادآوری و نگهداری پایدار جوامع زیر آشکوب می‌باشد.