ارزیابی پتانسیل طبیعتگردی سیمای منظر منطقه حفاظت شده دنا با استفاده از روش کمی تنوع
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج
2 استادیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان
doi
10.22059/jne.2021.307353.2042چکیده
در دهههای اخیر، روندهای جهانی در گردشگری دستخوش تحول تدریجی شده است. در بسیاری از فعالیتهای اجتماعی، جنبه زیستمحیطی تقویت شده و به مسئولیت فردی و جمعی برای حفاظت از محیط زیست بیشتر توجه شده که تأثیر مهمی بر فعالیتهای گردشگری گذاشته و موجب ایجاد یک مفهوم کاملاً جدید گردشگری با ماهیت اکولوژیکی تحت عنوان طبیعتگردی در مقابل شکل سنتی و گسترده آن شده است. رشد فزاینده صنعت گردشگری به موازات تحولات سریع اقتصادی، سیاسی و تکنولوژیکی، گردشگری را به مؤلفه مهم اقتصاد ملتها تبدیل کرده است و منافع ناشی از گردشگری در همه بخشها در خدمت رشد اقتصادی قرار گرفته است. منطقه دنا با دارا بودن پتانسیلهای بیشمار گردشگری میتواند سهم بهسزایی در رونق اقتصادی استان کهگیلویه و بویراحمد و نهایتاً کشور داشته باشد و زمینه مساعدی برای اشتغالزایی و بهرهبرداری پایدار از اکوسیستم را فراهم نماید. لذا هدف این مطالعه ارزیابی ژئولوژیکی سیمای منظر منطقه حفاظت شده دنا بر اساس روش کمی تنوع (روش V-Wert) است که بوسیله بومشناس سیمای منظر Hans Kiemstedt ارائه شده است. در این روش مؤلفههای طبیعی سیمای منظر (جنگلها، سطوح آبی، پستی و بلندی، اقلیم) و کاربری اراضی به عنوان معیارهای اصلی برای ارزیابی پتانسیل طبیعتگردی منطقه حفاظت شده دنا، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از کل سطح مورد تجزیه و تحلیل که 832 کیلومتر مربع بود، سطوح خیلی مطلوب و مطلوب سیمای منظر برای توسعه فعالیتهای طبیعتگردی به ترتیب 34 و 48 کیلومتر مربع یا به عبارتی دیگر 10 درصد از کل منطقه را به خود اختصاص دادند که غالباً در امتداد رودخانههای اصلی توزیع شدهاند. از این رو به منظور توسعه طبیعتگردی در منطقه حفاظت شده دنا لازم است به کمک پیمایشهای صحرایی، خوش منظرترین نقاط با کیفیت بصری ممتاز در سطوح خیلی مطلوب و مطلوب شناسایی شده در این تحقیق انتخاب شود. اراضی نامطوب برای توسعه طبیعتگردی از نگاه زیباشناختی منظر نیز با 619 کیلومتر مربع (74 درصد) بیشترین بخش از منطقه را شامل میشوند که لازم است در بحث توسعه گردشگری به محدودیت بصری و اکولوژیکی این بخش غالب از منطقه نیز توجه جدی شود. مقایسه نتایج این تحقیق با سایر تحقیقات مشابه انجام شده در منطقه حفاظت شده دنا نشان داد که این مدل در مقایسه با سایر مدلهای ارزیابی در تفکیک درجات شایستگی کیفیت زیباشناختی مناطق برای توسعه طبیعتگردی سختگیرانهتر عمل میکند که به نوعی میتواند بیانگر دقت بیشتر مدل باشد.