بررسی وضعیت، منابع و ریسک سلامت هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای (PAHs) در خاک های سطحی میدان نفتی اهواز
نویسندگان
1 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2 گروه خاکشناسی، واحد اهواز،دانشگاه آزاد اسلامی ، اهواز، ایران
3 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
4 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
5 گروه زمین شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
10.22059/jne.2021.303061.1989چکیده
غلظت بالای هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای (PAHs) در خاک های سطحی به عنوان یک خطر جدی برای سلامت انسان و محیط زیست به شمار میآید. در این مطالعه جهت بررسی سطح آلودگی PAHs در میدان نفتی اهواز تعداد 66 عدد نمونه خاک سطحی برداشت و غلظت PAHs به روش کروماتوگرافی گازی – طیف سنجی جرمی (GC-MS) تعیین گردید. مقدار کل غلظت 16 PAHs در خاک های سطحی میدان نفتی اهواز از 50/913 تا 05/44452 میکروگرم در کیلوگرم متغیر است و دارای میانگین مجموع غلظت 57/12872 میکروگرم در کیلوگرم است. PAHs ناشی از احتراق بخش قابل توجهی از کل غلظت PAHS را تشکیل می دهند، که از 61/0تا 73/0 متغیر است. نسبت ترکیبات سرطان زا به کل PAHs ها در محدوده بین 55/0 تا 59/0 است. میانگین غلظت PAHsبا وزن مولکولی بالا (HMW) 13/10573 میکروگرم در کیلوگرم است که 82% از کل PAHs را شامل می شود و منشاء آنها عموما در اثر احتراق سوختهای نفتی می باشد. میانگین غلظت اکثر PAHs بالاتر از مقادیر ERL و کمتر از مقدار ERM است که نشان دهنده آن است که گاهی اوقات عوارض جانبی بیولوژیکی ناشی از PAHs رخ می دهد. اما غلظت دو ترکیب Ant و BaA بیشتر از مقدار ERM می باشد لذا این دو ترکیب در اغلب موارد باعث ایجاد عوارض جانبی بیولوژیکی است. غلظت معادل سمیت (TEQ) در خاک سطحی از 44/99 تا 86/5301 میکروگرم در کیلوگرم متغیر است. میزان ILCR در مسیر بلع در کودکان بیشتر از بزرگسالان است اما در مسیر جذب پوستی و تنفس در بزرگسالان بیشتر از کودکان است. مجموع ریسک سرطانی (CR) برای کودکان (4-10×95/8) بیشتر از بزرگسالان ( 4-10×64/8 ) است که این امر پتانسیل بالای خطر سرطانزایی را در منطقه مورد مطالعه نشان می دهد.