تاثیر یک دوره تمرین مقاومتی به‌همراه محدودیت جریان خون بر عامل القای هایپوکسی، عامل رشد اندوتلیال عروقی و نیتریک اکساید در سالمندان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشجوی دکتری (Ph.D) علوم پزشکی، گروه علوم پزشکی و مولکولی، دانشکده علوم بهداشتی، دانشگاه دلاور، نیوآرک، ایالت دلاور، ایالات متحده آمریکا

3 استادیار فیزیولوژی ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

4 استادیار فیزیولوژی ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل.

doi
10.22077/jpsbs.2025.10077.1998
چکیده

زمینه ‌‌و ‌‌هدف: سالمندی با تضعیف پاسخ‌های آنژیوژنیک و اختلال در هموستاز عروقی همراه است و همین موضوع اهمیت بهره‌گیری از رویکردهای نوین مانند تمرین با محدودیت جریان خون را در بهبود عملکرد عروقی نشان می‌دهد. هدف از مطالعه حاضر، تعیین تأثیر 12 هفته تمرین مقاومتی با محدودیت جریان خون (BFR) بر عامل القای هایپوکسی-1 آلفا (HIF-1α)، عامل رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) و نیتریک اکساید (NO) در سالمندان بود. روش‌ تحقیق: در کارآزمایی بالینی حاضر، ۴5 سالمند (میانگین سنی 15/4±4/62 سال) به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی به سه گروه مساوی (۱۵ نفره) تمرین با BFR (شدت 20 تا 30 درصد یک تکرار بیشینه)، تمرین مقاومتی (شدت 70 تا 80 درصد یک تکرار بیشینه) و گروه کنترل تقسیم شدند. تمرینات به مدت 12 هفته، دو جلسه در هفته اجرا شد. نمونه‌های خونی پیش و پس از مداخله جمع‌آوری و سطوح سرمی HIF-1α و VEGF به روش الایزا و NO با روش گریس سنجش شدند. داده‌‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل کوواریانس و تعقیبی LSD در سطح معنی‌داری 05/0≥p تجزیه‌ و تحلیل شدند. یافته‌‌ها: پس از 12 هفته مداخله، در گروه‌های تمرین مقاومتی و تمرین با BFR سطوح HIF-1α (به‌ترتیب 61 و ۸۷ درصد)، VEGF (به‌ترتیب 13و 15 درصد) و NO (16 درصد برای هر دو گروه) نسبت به پیش‌آزمون افزایش یافت و این تغییرات در مقایسه با گروه کنترل معنی‌دار بود (05/0>p). همچنین، سطح HIF-1α در گروه تمرین با BFR به‌طور معنی‌داری بیش از گروه تمرین مقاومتی بود (01/0=p). با این‌حال، تفاوت معنی‌داری بین شاخص‌های VEGF (08/0=p) و NO (16/0=p) در دو گروه تمرینی مشاهده نشد. نتیجه‌‌گیری: تمرین مقاومتی با و بدون BFR با افزایش سطوح شاخص‌های HIF-1α، VEGF و NO؛ موجب بهبود عملکرد اندوتلیال و بازسازی عروقی در سالمندان می‌شود و می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در پیشگیری از اختلالات قلبی‌-عروقی مرتبط با سالمندی مطرح گردد.