مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیت ماهی راشگو معمولی (Eleutheronema tetradactylum) در خلیج فارس و دریای عمان به روش توالی یابی ژن 28S rRNA
نویسندگان
1 استادیار گروه بیولوژی دریا، دانشکده علومدریایی، دانشگاه علوم و فنوندریایی خرمشهر
2 استادیار گروه بیولوژی دریا، دانشکده علومدریایی، دانشگاه علوم و فنوندریایی خرمشهر
3 دانشجوی دکتری تخصصی بیولوژی دریا، دانشکده علوم دریائی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
4 دانشیار موسسه تحقیقات شیلات ایران، تهران
5 استادیار گروه بیولوژی دریا، دانشکده علومدریایی، دانشگاه علوم و فنوندریایی خرمشهر
doi
چکیده
در این مطالعه ساختار ژنتیکی جمعیت ماهی راشگو معمولی در خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از روش تعیین توالی مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، 41 نمونه از چهار منطقه خوزستان، بوشهر، بندرعباس و سیستان و بلوچستان جمعآوری شد. DNA با استفاده از روش فنل- کلروفرم استخراج گردید. آغازگرهای جلودار و برگشتی جهت تکثیر ژن rRNA S 28 ماهی راشگو طراحی شدند. واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) بر روی DNA استخراجی انجام شد. نمونهها به صورت یک طرفه تعیین توالی شده و پس از همترازی توالیها، آنالیز توسط بستههای نرمافزاری ver3.5, Dnasp ver5 Arlequin و MEGA Ver4 انجام گردید. بیشترین تعداد و تنوع هاپلوتیپی ونوکلئوتیدی در جمعیت بندرعباس مشاهده شدند و کمترین مقدار شاخصهای مذکور در جمعیت بوشهر ثبت گردیدند. بیشترین فاصله ژنتیکی بین جمعیت بوشهر و بندر عباس (29/0) و کمترین بین بوشهر و چابهار (صفر) مشاهده گردید. واگرایی جمعیتی بین جمعیتهای خوزستان و چابهار بیشترین مقداربود (71/0) و بین جمعیتهای بوشهر و چابهار کمترین مقدار (05/0) بدست آمد. فراوانی هاپلوتیپها بین جمعیتهای بوشهر و بندرعباس (37/12)، همچنین بوشهر و خوزستان (94/7) معنیدار بود. تعداد و تنوع هاپلوتیپهای بین جمعیتها نیز محاسبه شد و بیشترین مقدار بین جمعیتهای خوزستان و بندرعباس و کمترین بین بوشهر و چابهار ثبت گردید. بر اساس تجزیه و تحلیلهای حاصل، میتوان عنوان نمود که جمعیت بوشهر از جمعیتهای قدیمی محسوب میشود لذا به ثبات ژنتیکی رسیده است اما در دیگر جمعیتها پویایی و ارتباط ژنتیکی درون و میان جمعیتی قابل قبولی دیده میشود. با رسم درخت فیلوژنی به روش نزدیکترین همجواری (NJ)، همه افراد جمعیتها در یک کلاستر قرار گرفتند و در مقابل، برونگونه (out group) در کلاستری دیگرجای گرفت.