مقایسه تصاعد گازهای دی‌اکسیدکربن (CO2) و متان (CH4) در برخی کاربریهای اراضی شهرستان بهبهان

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 گروه مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء، بهبهان، خوزستان، ایران

doi
10.22059/jne.2020.296693.1900
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی میزان تصاعد گاز‌های دی‌اکسیدکربن (〖CO〗_2) و متان (〖CH〗_4) در برخی کاربری‌های موجود در منطقه مطالعاتی در دو فصل پاییز و بهار می‌باشد. منطقه مطالعاتی در بخشی از اراضی شهرستان بهبهان واقع در جنوب شرقی استان خوزستان واقع شده است. منطقه دارای کاربری‌های کشاورزی، مرتع و نخلستان بوده که عمده وسعت منطقه را اراضی با کاربری کشاورزی تشکیل می‌دهند که تحت کشت محصولات گندم، کلزا ، باقلا و یونجه قرار می‌گیرند. از این رو، محل نقاط برداشت نمونه‌های گازی به نحوی انتخاب گردید که همه کاربری‌ها با کشت‌های عمده منطقه را شامل گردد. از اتاقک های بسته ساکن جهت جمع‌آوری و برداشت نمونه‌های گازی استفاده گردید. طرح فاکتوریل بر پایه بلوک کاملا تصادفی با 2 تکرار به عنوان طرح آماری انتخاب و در نرم افزار 9.2 SAS اجرا گردید. جهت مقایسه میانگین‌ها نیز از آزمون دانکن استفاده گردید. نتایج نشان داد، که میانگین تصاعد گازهای کربنه بین کاربری‌های مختلف معنی‌دار است(05/0>P) و بیشترین تصاعد گاز‌های کربنه در کاربری کشاورزی مشاهده گردید، به طوری کشت یونجه با میانگین09/1 (گرم کربن در متر مربع در روز) و باقلا با میانگین 5/0 (گرم کربن در متر مربع در روز) به ترتیب بیشترین و کمترین میزان تصاعد را در کاربری کشاورزی داشتند. پس از کاربری کشاورزی، اراضی با کاربری نخلستان با تصاعد 54/0 (گرم کربن در متر مربع در روز) و اراضی مرتعی با تصاعد 33/0 (گرم کربن در متر مربع در روز) قرار دارند. نتایج همچنین نشان داد، که میزان تصاعد گازهای دی‌اکسیدکربن در فصل بهار بیشتر از فصل پاییز می‌باشد ولی میزان تصاعد گازمتان فصل پاییز از فصل بهار بیشتر می‌باشد و به جز درصد شن، بین خصوصیات خاک و میزان تصاعد گازهای کربنه همبستگی معنی داری دیده نشد. نتایج این تحقیق نشان داد که تاثیر فصل و نوع کاربری بر میزان تصاعد گازهای کربنه بیشتر از خصوصیات خاک می‌باشد.