تأثیر تحریک الکتریکی-عضلانی و فعالیت ورزشی فزآینده بر عوامل منتخب قلبی-تنفسی مردان دارای اضافه‌وزن

نویسندگان

1 دانشیار گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه عامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 استاد گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه عامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار. ایران.

doi
10.22077/jpsbs.2024.7920.1896
چکیده

زمینه و هدف: افراد دارای اضافه‌وزن و چاق معمولاً با اختلالات غیرطبیعی در عملکرد قلبی-تنفسی مواجه هستند که این امر به کاهش ظرفیت عملکردی باقی‌مانده منجر می‌شود. با این‌وجود، کاهش وزن در این افراد معمولاً به بهبود وضعیت عملکرد قلبی-تنفسی منجر می‌گردد. تحریک الکتریکی عضلانی (EMS) به‌عنوان یک روش کمکی در مدیریت مشکلات مرتبط با چاقی موردتوجه قرار گرفته است. این مطالعه به بررسی تأثیر حاد فعالیت ورزشی فزآینده و EMS بر شاخص‌های قلبی-تنفسی در مردان دارای اضافه‌وزن پرداخته است. روش تحقیق: در این مطالعه نیمه‌تجربی و کاربردی، ۱۰ مرد با میانگین سن 08/6 ± 1/29 سال، شاخص توده بدنی 98/1 ± 49/28 کیلوگرم بر مترمربع به‌صورت داوطلبانه شرکت و در سه جلسه به آزمایشگاه مراجعه نمودند. در جلسه اول، آزمون فزآینده را تا رسیدن به نسبت تبادل تنفسی معادل یک و سپس تا واماندگی برای تعیین حداکثر اکسیژن مصرفی (VO2max) اجرا کردند. در جلسه دوم، همین آزمون با اضافه‌شدن EMS با فرکانس 75-35 هرتز انجام شد. در جلسه سوم، تنها EMS اجرا گردید. شاخص‌های قلبی-تنفسی قبل، ‌‌‌‌‌‌‌حین و طی 20 دقیقه ریکاوری بلافاصله بعد از هر جلسه، مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس دوراهه با اندازه‌گیری‌های مکرر و همچنین آزمون تعقیبی توکی در سطح معنی‌داریp<0/05  انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که انرژی مصرفی (0001/0 p<)، تهویه ریوی (0001/0 p<)، نسبت تهویه دقیقه‌ای به دی‌اکسیدکربن  (0002/0 p=)، اکسیژن مصرفی (0001/0 p<)، و ضربان قلب (04/0=p)؛ پس از مداخله فعالیت ورزشی فزآینده و فعالیت ورزشی فزآینده+ EMSدر مقایسه با EMS؛ به طور معنی دار افزایش پیدا کرده است؛ در حالی که  این شاخص ها بین فعالیت ورزشی فزآینده و فعالیت ورزشی فزآینده+EMS، تفاوت معنی‌داری نداشتند (48/p=0). از طرف دیگر، میزان فشارخون سیستولیک دوره ریکاوری بین هر سه مداخلة، تفاوت معنی داری نداشت (83/p=0). نتیجه‌‌گیری: فعالیت ورزشی فزآینده در مقایسه با EMS، تأثیر بیشتری بر شاخص‌های قلبی-تنفسی از جمله مصرف اکسیژن، ضربان قلب، تهویه دقیقه‌ای و انرژی مصرفی  دارد و سبب بازگشت سریع‌تر این پارامترها به مقادیر پایه در مرحله بازیابی پس از فعالیت می‌شود.