فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف پیش‌بینی درماندگی آموخته‌شده بر اساس برنامه درسی پنهان در بین دانش‌آموزان انجام شد.روش پژوهش: روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری، شامل همه دانش‌آموزان پسر متوسطه دوم شهر قروه کردستان، در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 1600 نفر بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای بر اساس قاعده تاپاچنیک و فیدل (2013) 200 نفر نمونه آماری معین شد. برای سنجش درماندگی آموخته‌شده و برنامه درسی پنهان، از پرسشنامه‌های درماندگی آموخته‌شده سیدعلی ذاکر (1399) و برنامه درسی پنهان طهماسب‌زاده‌شیخلار و همکاران (1398) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید (SPSS26).یافته‌ها: نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین ابعاد برنامه درسی پنهان و درماندگی آموخته‌شده رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفه‌های برنامه درسی پنهان شامل روش تدریس (0/16-=Beta)، ساختار اداری و اجتماعی مدرسه (0/21-=Beta)، روابط متقابل معلم و دانش‌آموز (0/19-=Beta)، فضای اجتماعی و عاطفی (0/21-=Beta)، قوانین و مقررات (0/16-=Beta) و تفکر انتقادی (0/16-=Beta) به‌طور معناداری قادر به پیش‌بینی درماندگی آموخته‌شده هستند و در مجموع 40 درصد از واریانس آن را تبیین می‌کنند (R² = 0/401, R=0/633, p< 0/05).نتیجه‌گیری: برنامه درسی پنهان مجموعه‌ای از ارزش‌ها، هنجارها و پیام‌های ضمنی است که در جریان تعاملات مدرسه‌ای به‌صورت غیررسمی منتقل می‌شود. اگر این پیام‌ها در قالب روابط انسانی مثبت، ساختارهای حمایتی و قوانین منصفانه سازمان‌دهی شوند، می‌توانند انگیزش درونی، خودکارآمدی و احساس کنترل دانش‌آموزان را تقویت کرده و از بروز درماندگی آموخته‌شده جلوگیری کنند.