بررسی پیامدهای گردشگری بر خصوصیات فیزیکی خاک (مطالعه موردی ذخیره گاه جنگلی فندقلو اردبیل)
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشکدهی کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی
2 عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی
3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد علوم و مهندسی خاک دانشگاه محقق اردبیلی
4 استادیار گروه جنگلداری دانشگاه تبریز
5 دانشگاه گیلان، دانشکده منابع طبیعی، گروه جنگلداری
doi
10.22059/jne.2020.298642.1931چکیده
وجود جنگلها به عنوان محلی برای گذراندن اوقات فراغت شهروندان در کنار شهرها بسیار مفید استامّا فعالیتهای تفرجی کنترل نشده منجر به آسیب اکوسیستم جنگل خواهد شد. هدف از این پژوهش بررسی اثرات فعالیتهای تفرجی بر برخی خصوصیات فیزیکی خاک جنگل فندقلو شامل میانگین وزنی قطر (MWD) خاکدانهها، جرم مخصوص حقیقی (Dp)، جرم مخصوص ظاهری (Db)، تخلخل کل (n)، درصد شن، سیلت و رس، رطوبت اشباع، رطوبت ظرفیت زراعی (FC)، رطوبت نقطه پژمردگی دائم (PWP)، ظرفیت آب قابل استفاده (AWC) و کربن آلی (OC) میباشد. آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی در قالب سه تیمار شامل سطح بدون تفرج (شاهد)، سطح تفرج متوسط و سطح تفرج شدید انجام شد. نمونهبرداری خاک در امتداد ترانسکتها انجام گرفت. نتایج نشان داد که فعالیتهای تفرجی در خاک جنگل به طور معنیدار(01/0 p <)، به ترتیب باعث افزایش میانگین وزنی قطر خاکدانهها به میزان 3/9 و 30 درصد، رس به میزان 121 و 153 درصد، جرم مخصوص ظاهری به میزان 09/3 و 23 درصد، جرم مخصوص حقیقی به میزان 45/0 و 39/6 درصد، رطوبت نقطه پژمردگی دائم به میزان 47/41 و 45/62 درصد و همچنین باعث کاهش کربن آلی به میزان 2/4 و 77/6 درصد، شن به میزان 2/11 و 39/14 درصد، رطوبت ظرفیت زراعی به میزان 11/7 و 1/18 درصدو ظرفیت آب قابل استفاده به میزان 45/39 و 75/71 درصد به ترتیب در منطقهی تفرج متوسط و شدید نسبت به منطقهی بدون تفرجگر (شاهد)گردید. تأثیر فعالیتهای تفرجی بر تخلخل، رطوبت اشباع و سیلت معنیدار نشد. بر اساس نتایج تحقیق حاضر فعالیتهای تفرجی از طریق افزایش جرم مخصوص ظاهری باعث فشردگی بیشتر خاک جنگلی و در نتیجه کاهش کیفیت فیزیکی خاک و توانایی نگهداری آب در خاک برای رشد گیاه میگردد.