فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقاشان ایرانی با استفاده از قوانین هندسی مانند تناسبات چندضلعی‌های منتظم و نسبت‌های طلایی، به نحوی ماهرانه توانسته‌اند روابط پیچیده‌ای میان فرم و فضا ایجاد کنند. این زبان پیچیده و چندلایه به‌عنوان ابزاری برای ایجاد تعادل و نظم بصری در نقاشی به کار می‌رود. از این‌رو، به نظر می‌رسد که هندسه، به‌عنوان یک عنصر هویت‌پرداز، زمینه‌ساز کیفیتی منحصربه‌فرد در نقاشی ایرانی شده است. از نمونه‌های جالب‌توجه، نقاشی کاخ خورنق است که با تکیه‌بر اصول و ضوابط معین هندسی صورت گرفته است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی موردی و با فنون جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای تلاش می‌کند به بررسی نظام مهندسی تصویر در نقاشی ساختن کاخ خورنق بپردازد. بدین منظور سؤال‌های اصلی پژوهش عبارت‌اند از: تناسبات هندسی در نقاشی کاخ خورنق کدام است؟ آیا نقاش از هندسه به‌صورت هدفمند و در جهت روایت مضمون اثر استفاده نموده است؟ حاصل تطبیق و نتیجه بررسی‌ها نشان می‌دهد: 1. هنرمند در نقاشی ساختن کاخ خورنق، سازمانی دقیقاً محاسبه‌شده از عناصر هندسی و نظامی از روابط خطی و فرمی را کشف و آن را در جهت روایت مضمون نقاشی استفاده نموده است. 2. نقاش در جانمایی عناصر سازنده اثر از فن خط‌کشی سنتی و تناسبات ریاضی و روابط عددی استفاده نموده است. 3. اندازه پیکره‌های اصلی نقاشی (بنایان و معماران)، نظام به‌هم‌پیوسته کاملاً هماهنگی را ایجاد کرده است که در آن ابعاد هر پیکره با اندازه اقطار نقوش هندسی مرتبط با آن مطابقت دارد.