بررسی اثر دود ناشی از احتراق بنزین در موتور بر روی برخی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاهان آپارتمانی شفلرا (Schefflera arboricola)، بنت القنسول (Euphorbia pulcherrima) و دیفن باخیا (Dieffenbachia amoena)

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد،ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22059/jne.2020.300862.1957
چکیده

کمی‌سازی تحمل گیاهان به آلودگی هوا (Air Pollution Tolerance Index - APTI) در کنار سایر معیارها می‌تواند در راستای کاهش آلودگی هوا و توسعه فضای سبز امری سودمند باشد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر دود ناشی از احتراق بنزین در موتور بر روی برخی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی به ویژه شاخص تحمل به آلودگی هوا سه گونه آپارتمانی صورت گرفت. این مطالعه آزمایشگاهی به صورت فاکتوریل در قالب یک طرح کاملا تصادفی در دو گروه شاهد و تیمار صورت گرفت. ابتدا گیاهان آپارتمانی شفلرا، بنت القنسول و دیفن باخیا به مدت سه ماه در معرض دود ناشی از سوخت‌های موتوری قرار گرفتند. سپس با اندازه‌گیری دو فاکتور فیزیولوژیک محتوای آب نسبی و pH عصاره برگ و همچنین دو فاکتور بیوشیمیایی کلروفیل کل و اسید آسکوربیک، مقادیر APTI در گیاهان شاهد و تیمار تعیین گردید. برای بررسی پاسخ های فیزیولوژیک گیاهان علاوه بر فاکتورهای مذکور دو پارامتر پرولین و قند محلول اندازه گیری شد. نتایج نشان داد، در میان گونه‌های مورد مطالعه، بیشترین اسیدیته و محتوای آب نسبی در گیاه دیفن‌باخیا و بیشترین پرولین، اسید آسکوربیک و APTI در گیاه بنت القنسول است. همچنین تفاوت معنی‌داری در مقدار قند محلول و کلروفیل بین سه گونه مشاهده نشد. مقادیر APTI در گیاهان شفلرا، بنت القنسول و دیفن باخیا به ترتیب 10.37، 15.63 و 10.55 اندازه‌گیری شد. مقادیر شاخص APTI در گیاهان تیمار شده دیفن‌باخیا کمتر از گیاه شاهد بود. همچنین میزان پرولین و محتوای آب نسبی در گیاهان تیمار شده شفلرا کمتر از گیاهان شاهد بود. از آن جایی که گیاه بنت القنسول نسبت به دو گیاه شفلرا و دیفن باخیا در مقابل دود ناشی از احتراق سوخت بنزین در موتور بیشترین شاخص تحمل به آلودگی هوا را داشت، بنابراین توسعه فضای سبز آپارتمان ها با گیاه بنت القنسول در مقایسه با دو گونه گیاهی دیگر در اولویت قرار دارد.

کلیدواژه‌ها