تصفیه نیترات زهاب های کشاورزی با استفاده از بیوراکتور

نویسندگان

1 هیات علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

3 متخصص زهکشی، ایران

4 گروه علوم آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

5 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.22059/jne.2020.298712.1937
چکیده

با افزایش روز افزون جمعیت نیاز به تولید محصولات کشاورزی و غذا افزایش پیدا کرده است. استفاده کشاورزان از کود‌های شیمیایی باعث آلودگی منابع آب و خاک می‌شود. از پرکاربردترین کود‌ها، کود نیتراته (اوره) است که آبشویی آن از طریق زهاب‌های کشاورزی مشکلات زیادی را برای محیط زیست به دنبال دارند. امروزه یکی از روش‌هایی که در علم زهکشی در کنار زهکشی کنترل شده برای حذف نیترات مورد توجه قرار گرفته است استفاده از بیوراکتور‌ها است. در این مطالعه از کاه و‌کلش گندم به عنوان بستر و محیط بیوراکتور برای تصفیه نیترات مورد استفاده قرار گرفت. پژوهش مورد نظر در 51 روز در سه تکرار و در چهار مرحله تزریق با زهابی با غلظت حدود 54 میلی‌گرم برلیتر برای نیترات انجام شد. تمام اندازه‌گیری‌ها در محل آزمایش با دستگاه فتومتر مدل 7100 انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که غلظت نیترات با گذشت زمان بین 6 تا 24 ساعت پس از تزریق زهاب بین 54 تا 100 درصد کاهش می‌یابد؛ که بیانگر عملکرد قابل قبول این بیوراکتور بوده است. همچنین نتایج حاصل از آزمون‌های آماری نشان داد که با گذشت 51 روز از زمان ماند کاه‌وکلش گندم هیچ تفاوتی در میزان کاهش غلظت نیترات (عملکرد بیوراکتور) ایجاد نشده است. همچنین نتایج نشان داد در طول آزمایش، دما اثر معنی-داری بر کاهش غلظت نیترات نداشته است اما دمای بالاتر از 29 درجه سانتی‌گراد سرعت تصفیه نیترات را کاهش می‌دهد. با توجه به نتایج حاصل می‌توان از بیوراکتور‌ ها با بستر کاه و کلش گندم به منظور کاهش غلظت نیترات زهاب‌های خروجی در پایین دست مزارع استفاده نمود.