مهارت تفکر انتقادی در ادبیات کودک
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
10.22034/jpiut.2021.47337.2940چکیده
داستان نقش حیاتی در شکلگیری مهارتهای تفکر انتقادی دارد. هدف از پژوهش حاضر، کشف امکانات بالقوه داستانهای معمولی در تقویت و شکلگیری مهارتهای تفکر انتقادی در کودکان است. در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا، میزان مهارتها و مولفههای تفکر انتقادی از دیدگاه ریچارد پل در داستانهای تالیفی برای کودکان گروه سنی «ج» که در فاصله سالهای 1340 تا 1385 در فهرست کتابهای مناسب شورای کتاب کودک به ثبت رسیدهاند، بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که مولفههای استلزامات و پیامدها، اطلاعات، داده، شاهد، تجربه، هدف، قابلیتهای استدلال اخلاقی نسبت به سایر مولفهها در وضعیت بهتری قرار دارند. از ضعیفترین مولفهها نیز میتوان به پیش فرضها، اطمینان در تفکر، نظرات و استنباطها و تفاسیر اشاره کرد. همچنین عمده رشد متوالی داستانها به لحاظ مولفههای تفکر انتقادی صرف نظر از رشد مقطعی دهة چهل در آثار متاخر و در دهة هشتاد روی داده است.