ارزیابی میزان تجمع زیستی عناصر سنگین در بافت عضله ماهی سیم (Abramis brama orientalis Berg, 1905) (مطالعه موردی: رودخانه سیاه درویشان، استان گیلان)
نویسندگان
1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران
2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران
doi
10.22059/jne.2020.295738.1889چکیده
عناصر سنگین با توجه به اینکه دارای ماهیتی غیرتخریب پذیر و قابلیت زیادی برای تجمع زیستی در بافت جانداران آبزی هستند، مخاطرهای جدی برای آبزیان و همینطور سلامت انسانها به حساب میآیند، بنابراین این پژوهش با هدف ارزیابی مقدار و ترتیب انباشت عنصرهای سنگین فلزی تجمع یافته در بافت خوراکی عضله ماهی سیم (Abramis brama orientalis) نمونه برداری گردیده از رودخانه سیاه درویشان به عنوان یکی از گونه ماهیان قابل توجه و بهره مند از ارزش اقتصادی و بوم شناسی بالا و در نهایت تشخیص میزان سطح سلامت بهداشتی آن برای مصارف انسانی، انجام شده است. در آزمایش کنونی، مقدار انباشت یازده عنصر (نیکل، سلنیوم، آهن، کروم، سرب، روی، کادمیوم، آرسنیک، جیوه، منگنز و مس) در بافت عضله 30 قطعه ماهی سیم صید شده با کمک تور سالیک پرتابی از رودخانه سیاه درویشان استان گیلان با به کارگیری دستگاه طیف سنجی جذب اتمی مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفتند. مقدار تجمع عنصرهای مورد بررسی در بافت عضله به ترتیب: روی (2/443±34/807)، آهن (2/325±27/110)، مس (0/361±4/264)، منگنز (0/073±2/087)، سلنیوم (0/045±0/843)، سرب (0/079±0/821)، آرسنیک (0/025±0/713)، کادمیوم (0/016±0/293)، نیکل (0/015±0/183)، کروم (0/018±0/151) و جیوه (0/005±0/088) میکروگرم بر گرم وزن خشک، بود. نتایج بدست آمده از این مطالعه نشان داد، میانگین انباشت بیولوژیک تمامی عنصرهای بررسی شده در بافت عضله ماهی سیم به غیر از منگنز، آرسنیک، سرب و کادمیوم در سطحی پایینتر از استاندارد مورد تأیید نهاد FAO/WHO بودند. این یافتهها نشان دهنده اهمیت توجه دقیقتر به عوامل افزایش دهنده این عنصرها در محیط زیست گونه مذکور میباشد.