جهانی شدن و ارتباطات؛ زمینه‌ها و چشم‌اندازهای نظری

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
چکیده

این مقاله مفهوم " جهانی شدن" را از زاویه نظریه‌های مطرح ارتباطی و برخی مقوله‌های تاثیرگذار در ارتباطات بررسی می‌کند. بدین‌منظور، با تفکیک چهار مفهوم " جهانیت"[1]، جهانی شدن[2] ، جهانی سازی[3]، و جهانی‌گرایی[4]  به رویکردهای نظری از حیث توجه به مقوله‌های فشردگی "زمان" ، "مکان"، و "فضا" می‌پردازد. براساس این طبقه‌بندی که درچارچوب مطالعه‌ای تاریخی و اسنادی انجام گرفته است، صورت‌بندی ابتدایی مسئله جهانی شدن بر پایه تغییر تجربه بشری از مکان و زمان و بالا رفتن امکان عمل متقابل انسان‌ها در عرض تقسیمات جغرافیایی و سیاسی، توجه به قابلیت جابه‌جایی "سرمایه" و به‌طور خلاصه شتاب یافتن تاریخ در اثر فناوری‌های ارتباطی جدید، شکل گرفته است. فشردگی یا نابودی مکان، حد و مرززدایی و ارتباط متقابل به‌عنوان مولفه‌های اساسی جهانی شدن در نظریه‌های جدید ارتباطی به‌گونه‌های مختلفی مطرح شده که در این مقاله به مقوله‌های فشردگی زمان و در هم‌تنیدگی مکان در نظریه ارتباطی "جامعه شبکه‌ای" کاستلز، "از جا کندگی" در نظریه جامعه‌شناختی گیدنز، " همجواری در نظریه فرهنگی"؛ تامیلنسون و " یکپارچگی فرهنگی" در نظریه اجتماعی رابرتسون پرداخته شده است. این مقاله چشم‌انداز نظری تحولات فناورانه و معرفتی معطوف به جهانی شدن را پیدایش هویت‌های مختلط، ترکیبی، سیال و پیچیده می‌داند که در هر لحظه و هر مکان مواجه با دو وجه پارادوکسیکال " جهانی" و " محلی" هستند. [1]. Globality [2]. Globalization [3]. Globalizing [4]. Globalism