فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: خلاقیت نقش مهمی در پیشرفت فردی و اجتماعی ایفا می‌کند و آموزش هنر می‌تواند بستری مناسب برای پرورش آن باشد. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی برنامه درسی هنر آمیخته به طنز بر ابعاد خلاقیت دانش‌آموزان پرداخته است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه کنترل بود. نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی از میان دانش‌آموزان پایه ششم دوره ابتدایی شهرستان خوی در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ انجام شد. در مجموع، ۶۰ دانش‌آموز پسر در دو گروه آزمایش و کنترل جای گرفتند. گروه آزمایش تحت آموزش برنامه درسی هنر آمیخته به طنز قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل از این آموزش بهره‌مند نشد. برای سنجش خلاقیت، از پرسشنامه خلاقیت تورنس (۱۹۷۹) استفاده شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که برنامه درسی هنر آمیخته به طنز تأثیر معناداری بر خلاقیت دانش‌آموزان دارد (F=1/533 ،p=0/043). ضریب اتا (0/749) حاکی از تأثیر زیاد این مداخله بر خلاقیت بود. میانگین نمرات خلاقیت در گروه آزمایش به‌طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود.نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که استفاده از طنز در آموزش هنر می‌تواند نقش مؤثری در تقویت خلاقیت دانش‌آموزان ایفا کند. پیشنهاد می‌شود در تدوین و اجرای برنامه‌های درسی، به‌ویژه در حوزه هنر، از رویکردهای خلاقانه‌ای همچون تلفیق طنز استفاده شود تا زمینه پرورش خلاقیت دانش‌آموزان بیش از پیش فراهم آید. همچنین توصیه می‌شود پژوهش‌های آینده با نمونه‌های گسترده‌تر و در مقاطع تحصیلی مختلف انجام گیرد تا کارآمدی این رویکرد در شرایط متنوع آموزشی مورد ارزیابی قرار گیرد. بهره‌گیری از نتایج چنین مطالعاتی می‌تواند به ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری و توسعه مهارت‌های خلاقانه در میان نسل جوان منجر شود.