فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر تغییرات اقلیمی جهانی و خشک‌شدن منابع آبی از مهمترین استرس‌های محیطی برای حیات آبزیان بوده است که سطح دما و رطوبت قابل تحمل آن‌ها را تغییر می‌دهد. شوک گرمایی در تابستان و شوک سرمایی در زمستان از فاکتورهای تعیین‌کننده‌ی نوع استراتژی بقای موجود در بی‌مهرگان تلقی می‌شود. دیاپوز و آنهیدروبیوزیز از جمله سازگاری‌های موجودات برای بقا هستند. تجمع قندها و پلی ال‌ها یک ویژگی فیزیولوژیکی رایج در میان ارگانیسم‌های آنهیدروبیوتیک می‌باشد. نمونه‌برداری به‌صورت فصلی به‌مدت یک سال از پاییز 1394 تا تابستان 1395 از دو ایستگاه خرسونک و کلیچه انجام شد. نمونه‌ها پس از خشک شدن، عصاره‌گیری شد و محلول نهایی به دستگاه HPLC تزریق شد. میزان قند گلیسرول Simuliidae در فصل بهار، تابستان، پاییز، زمستان به‌ترتیب برابر با 31/18، 65/7، 63/17 و 21/23 میکروگرم بر میلی‌گرم وزن مرطوب و برای خانواده Tipulidae به‌ترتیب برابر با 19/8، 36/7، 35/30 و 97/8 میکروگرم بر میلی‌گرم وزن مرطوب و برای خانواده Baetidae به‌ترتیب برابر با 43/44، 85/17، 07/38 و 13/11 میکروگرم بر میلی‌گرم وزن مرطوب می‌باشد. در خانواده Simuliidae مقادیر گلیسرول در فصل تابستان و پاییز اختلاف معنی‌داری نداشت (05/0 < P) ولی با سایر فصول تفاوت معنی‌داری را در نشان داد (05/0 > P). در خانواده Tipulidae مقادیر گلیسرول در فصل بهار و تابستان تفاوت معنی‌داری را نشان نداد (05/0 < P) و در فصل بهار و زمستان نیز با هم تفاوت معنی‌داری نداشتند (05/0 < P)، ولی مقادیر گلیسرول در فصل پاییز با بقیه فصول تغییرات معنی‌داری را نشان داد (05/0 > P). در خانواده Baetidae مقادیر گلیسرول در همه‌ی فصول با هم تفاوت معنی‌داری را نشان داد (05/0 > P). افزایش پلی‌ال‌ها با وزن مولکولی کم ارتباط تنگاتنگی با دیاپوز و آنهیدروبیوزیز دارد و در اوایل پاییز پوره و لارو حشرات در معرض شوک سرمایی قرار گرفته و شروع به افزایش این ترکیبات محافظت کننده می‌کنند و در فصل زمستان به‌عنوان ضدیخ به مصرف می‌رساند. علاوه بر این پوره و لارو حشرات در فصل بهار میزان این ترکیبات را افزایش می‌دهند تا در تابستان در مواجهه با افزایش دما و خشکی احتمالی قادر به بقا باشند. این مطالعه بیان می‌کند که پوره و لارو حشرات توسط مقادیر گلیسرول به شرایط اکولوژیکی محیطی، به‌خصوص در طول منجمدشدن و خشکی پاسخ می‌دهند.