تحلیل مکانی و زمانی پارامترهای کیفی منابع آب زیرزمینی و سطحی دشت الشتر با روش ANOVA و مدل های زمین آماری

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد، خرم آباد

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد، خرم آباد

doi
10.22084/nfag.2019.17446.1337
چکیده

کیفیت آب‌ها با توجه به طول مسیر طی شده و فراوانی مواد انحلالی در مسیر حرکت، متغیر است. لذا روش­های آماری و گرافیکی می‌تواند با میان­یابی مکانی جهت مدیریت منابع آب در هر منطقه، مدیران را کمک نماید. هدف از این تحقیق، بررسی کیفیت آب­های زیرزمینی و سطحی دشت الشتر برای شرب و کشاورزی است. بدین منظور طی سال­های 1386 تا 1396 از 18 نقطه، نمونه­برداری پارامترهای EC، TDS، TH، pH، Hco3، کلر، سدیم، SAR و منیزیم انجام شد و مورد بررسی قرار گرفت. برای مقایسه تیمارها از تجزیة واریانس ANOVA و آزمون مقایسه میانگین دو نمونه مستقل استفاده شد. کلاس‌بندی آب آبیاری و شرب  نیز با کمک نمودارهای ویلکاکس و شولر مشخص شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین پارامترهای سدیم، اسیدیته، بی­کربنات و SAR در دو ایستگاه کهریز و شاهد در طول ده سال تفاوت معنی­داری وجود دارد. هم­چنین تمامی نمونه­ها از نظر کیفیت آبیاری برای مصارف کشاورزی مناسب هستند و براساس نمودار شولر منابع آب منطقه برای شرب مناسب است. ارزیابی روش­های میانیابی روی دو شاخص مهم کیفیت آب­های زیرزمینی هدایت الکتریکی و نسبت جذب سدیم انجام شد. بررسی مدل­های مختلف نشان داد که روش IDW با توان ۲ بهترین روش بوده بطوری­که برای دو پارامتر، میانگین خطا و مجذور میانگین خطا به ترتیب مقادیر 03/0، 17/0 و 001/0، 001/0 بدست آمد. هم­چنین پهنه­بندی­ها مکانی و زمانی نشان داد که دو متغیر در ابتدا و انتها دوره­ی ده ساله تغییر محسوسی نداشته است.