بررسی تجربی و تحلیل تأثیر تردی هیدروژنی و تنش پسماند بر خواص مکانیکی فولاد GTD450

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استاد دانشگاه/ گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران،

doi
10.22060/mej.2021.19459.7032
چکیده

موضوع مقاله حاضر، مطالعه تجربی اثرات تردی هیدروژنی به همراه تنش پسماند بر روی خواص مکانیکی آلیاژ جی-تی-دی450 است. بدین منظور از محلول0/5 مولار سولفوریک اسید برای ایجاد تردی هیدروژنی یک و دوساعته و از روش دندانه‌گذاری با سطح استوانه‌ای برای ایجاد تنش پسماند استفاده شد. بر اساس یافته‎‌های آزمایشگاهی، تغییرات انعطاف‌پذیری و درصد کاهش سطح مقطع شکست، نسبت به شرایط مبنا در چهار سطح آزمایش صورت پذیرفته به ترتیب در محدوده 42/69% تا 74/68% و 11/78% تا 39/58% به‌دست‌ آمد. نتایج تحلیل آماری مشارکت تنش پسماند و تردی هیدروژنی در انعطاف‌پذیری را به ترتیب معادل 1/15% و 67/05% برآورد کرده است. برای تنش پسماند مربوط به نیروی پنج کیلو نیوتنی، با افزایش مدت‌ زمان شارژ هیدروژنی به دو ساعت، مقدار چقرمگی 60/54% کاهش می‌یابد. همچنین مشاهده گردید که حداکثر تغییرات در تنش تسلیم نسبت به شرایط مبنا، 1/68% است که در نمونه با تردی هیدروژنی یک‌ساعته و تنش پسماند ناشی از نیروی نه کیلو نیوتنی ایجاد شده است. در حالت مبنا گلویی ‌شدن با کرنش زیاد و کاهش 36 درصدی سطح مقطع شکست رخ داد؛ اما در شرایط شارژ دوساعته، شکست با حداقل گلویی ‌شدن، کرنش کم و کاهش اندک سطح مقطع، به میزان 21/75% صورت گرفت.